FD | Zalm kreeg als topman ABN Amro twee keer reprimande

Ivo Bökkerink, Pieter Couwenbergh | Financieel Dagblad

Dat blijkt uit het vandaag verschenen boek De Staatsbank, ABN Amro klem tussen ambtenaren en bankiers van FD-journalisten Ivo Bökkerink en Pieter Couwenbergh, dat de gebeurtenissen na de nationalisatie van de bank in 2008 reconstrueert | ANP

Gerrit Zalm is als bestuursvoorzitter van ABN Amro twee keer berispt door zijn raad van commissarissen (rvc). Met de tik op de vingers willen de toezichthouders het in hun ogen eigenzinnige gedrag van de topman corrigeren. Een dergelijke aanpak is vrij uitzonderlijk, zeggen governance-experts.

De eerste berisping dateert uit het voorjaar van 2015 op een moment dat bij commissarissen de twijfel groeit of Zalm nog wel de juiste man was voor ABN Amro. De bank bereidde zich voor op een beursgang die in november van dat jaar plaatsvond. De tweede volgde in het voorjaar van 2017.

Dat blijkt uit het vandaag verschenen boek De Staatsbank, ABN Amro klem tussen ambtenaren en bankiers van FD-journalisten Ivo Bökkerink en Pieter Couwenbergh, dat de gebeurtenissen na de nationalisatie van de bank in 2008 reconstrueert.

‘Gevoelde machteloosheid’

Volgens voormalig voorzitter van de monitoringcommissie van de Nederlandse governanceregels Jaap van Manen geven commissarissen meestal de voorkeur aan een goed gesprek met een daarbij horend gespreksverslag. De gekozen aanpak kan volgens hem wijzen op ‘gevoelde machteloosheid bij commissarissen’.

Begin 2015 bereidt ABN Amro zich voor op een beursgang. Het is een belangrijke eerste stap op weg naar zelfstandigheid. De integratie van de genationaliseerde banken ABN Amro Nederland en Fortis Bank Nederland is afgerond. Het gaat goed met de bank en het bestuur acht het tijd om een telkens uitgestelde loonsverhoging nu wel door te voeren.

Vol onbegrip

Maar politici, klanten en veel bankmedewerkers reageren vol onbegrip als bekend wordt dat de leden van het bestuur – met uitzondering van Zalm zelf – een opslag van €100.000 krijgen. De verhoging wordt onder deze druk weer teruggedraaid en Zalm geeft vervolgens enkele interviews waarin hij ruimhartig zijn excuses aanbiedt. Ook stelt hij dat het bestuur beter niet naar de commissarissen had kunnen luisteren,

Het leidt tot grote irritatie bij president-commissaris Rik baron van Slingelandt. Dit is voor hem de wereld op zijn kop. De raad van commissarissen voelt zich door de mediaoptredens van hun topman in het hemd gezet. ‘Met grote mate van ontstemming heeft de rvc er kennis van genomen’, zo laat Van Slingelandt op 14 mei 2015 aan zijn medecommissarissen weten, in een schrijven dat de basis zal vormen van een reprimande enkele dagen later. ‘Het gesprek met Gerrit is gisteravond bij hem aangekondigd, evenals onze boosheid en zorg.’

Interviews met toestemming rvc

Behalve deze boodschap krijgt Zalm ook te horen dat hij voorlopig geen interviews mag geven zonder toestemming van de commissarissen. Verder durft de rvc op dat moment niet te gaan. ‘Onder normale omstandigheden […] zou het bovenstaande leiden tot ernstige overwegingen rond het vertrouwen’, schrijft Van Slingelandt. Maar gezien de voorbereidingen op de beursgang, de intensieve verbetertrajecten en ‘de 22.000 mensen die AA met hart en ziel voortduwen’ kiest de rvc ervoor het verder ‘te moeten laten rusten’.

Governance-experts vinden de keuze voor een berisping opmerkelijk. Het wijst volgens directeur Stefan Peij van de Governance University op een beschadigd vertrouwen tussen commissarissen en de ceo. ‘Anders zou er een gewoon gesprek zijn geweest om aan te geven dat het zo niet verder kan. Met een schriftelijke berisping bouw je een dossier op.’

“Voor mij illustreert dit de zwaar gepolitiseerde verhoudingen” (Jaap Koelewijn, Nyenrode Business Universiteit)

Van Manen ziet een verklaring in het feit dat Zalm geen bonusregeling heeft. ‘Normaal gesproken kort je een bestuurder op zijn bonus bij wijze van tik op de vingers. Als dat niet mogelijk is, zoek je naar andere instrumenten.’

Governance-specialist Jaap Koelewijn van Nyenrode Business Universiteit vindt de aanpak illustratief voor een ‘verziekte relatie.’ De keuze voor een schriftelijke reprimande is volgens hem ook het gevolg van het feit dat ABN Amro als staatsbank permanent onder het vergrootglas van de politiek ligt. ‘Als je als commissarissen stappen wilt zetten moet je er altijd op bedacht zijn dat de minister zich ervoor moet kunnen verantwoorden in de Tweede Kamer. Ik lees dit vooral als illustratie van zwaar gepolitiseerde verhoudingen.’

Verdenkingen

In november 2015 zal een succesvolle beursgang van ABN Amro volgen, terwijl de commissarissen bezig zijn om de opvolging van Zalm voor te bereiden. Zij vinden de tijd rijp, maar juristen hebben de rvc geadviseerd dat zij daarmee na de beursgang ten minste een half jaar moeten wachten. Het kort na de beursgang vervangen van een topman kan beleggers schrik aanjagen.

De tweede berisping betreft verdenkingen van de commissarissen dat Zalm evenals andere topbestuurders van de bank in 2016 ongeautoriseerde contacten heeft gehad met de media. Bestuur en commissarissen – laatstgenoemde inmiddels onder leiding van Olga Zoutendijk – verdenken elkaar ervan informatie naar de pers door te spelen.

Er wordt door de eigen Security & Intelligence Afdeling van ABN Amro onderzoek naar gedaan, maar veel concrete resultaten levert dit niet op. Toch is het Gerrit Zalm die in het voorjaar van 2017 een schriftelijke berisping krijgt, omdat hij volgens de rvc heeft nagelaten de juiste procedures te volgen. Zalm is dan al enkele maanden weg bij de bank. De berisping wordt toegevoegd aan zijn personeelsdossier.

*Correctie in datum.. het schrijven van Van Slingelandt was niet op 14 mei 2014 maar 14 mei 2015

Bron: Financieel Dagblad

Een Reactie op “FD | Zalm kreeg als topman ABN Amro twee keer reprimande

  1. Curacao revisited

    gelukkig zijn de RvCs bij Giro, ENNIA, Acqualectra etc niet zo kritisch

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *