Trouw | Heftig of filosofisch: op Curaçao wordt juist continu over kleur gepraat

Opinie Richenel Ansano

De wijk Berg Altena op Curaçao. © Hollandse Hoogte / Rob Engelaar

Het essay van Dick Drayer, ‘De verzwegen kleuren van Curaçao’, is tendentieus en opruiend, schrijft antropoloog en Curaçaoënaar Richenel Ansano.

Dick Drayers essay ‘De verzwegen kleuren van Curaçao’ en vooral het blikvangertje: ‘Over kleur praat je niet op Curaçao’ verbijstert me. Al vijf decennia maak ik mee dat mensen in mijn kringen dagelijks praten over kleur. Soms zijn de gesprekken heftig, soms diep analytisch of juist ­filosofisch, en soms is het louter ­geklaag. Maar meestal gaat het over macht: van wit over zwart.

Mijn verbazing over het essay is vooral ook over hoe hij zijn verhaal opbouwt en legitimeert, en dat in de 21ste eeuw. Het artikel begint en eindigt met een zin over 30 mei 1969: een belangrijke dag in de geschiedenis van Curaçao, toen zwarte arbeiders in opstand ­kwamen tegen ongelijke betaling, maar ook tegen discriminatie op de werkplek, racisme en dominantie door een elitegroep die haar bestaan dankte aan onder andere de macht van de overheid, de katholieke kerk en de Shell-raffinaderij.

Wit privilege

Het betreuren van de erosie van wit privilege na vijftig jaar geschiedenis van die opstand is een rare zet: het kapen van wat de arbeiders toen deden.

Drayer, zelf antropoloog, laat aan het eind van zijn artikel drie andere antropologen aan het woord om zijn ‘onbegrip’ te ‘contextualiseren’. Maar wanneer een andere antropologe, Angela Roe, zegt “Jullie […] hoeven niet na te denken over je kleur. Jouw kleur is ­altijd de juiste kleur”, wordt ze voorgesteld als ‘filmmaker’ en vindt Drayer dat zij het mis heeft.

Drayer wil niet over de sociale macht van zijn kleur praten. Zijn uitspraak aan het begin van zijn essay, “de etnische groep waartoe ik behoor, trekt hier economisch nog steeds stevig aan de touwtjes” valt gewoon weg in de rest van zijn betoog. Het essay koerst naar een bekende richting: het probleem zit in scherpe culturele tegenstellingen. Macht is niet relevant. Dat is mijn verbazing.

Haat

Drayer zegt: “Ik stond voor het toegangshek klaar om verslag te doen, toen de politie me het werken onmogelijk maakte”. En “De witte Nederlanders prezen me dat ik voor mezelf was opgekomen” maar “de zwarte Curaçaoënaars hadden er geen goed woord voor over dat ik geen ontzag had voor de overheid en beten me op PVV-achtige wijze toe dat ik op moest hoepelen naar mijn eigen land. Want ik was een ‘grote lul, net als al die andere Nederlanders. Geen een deugt. In hun eigen land halen ze zulke klotestreken niet uit. Ik vervloek deze fucking witte mensen, haat ze’.”

Opruiend

Richenel Ansano

Ik ben ook antropoloog. Meer dan veertig jaar bestaat er binnen ons beroep de opvatting dat het gevaarlijk is om uitspraken zo toe te schrijven aan niet-specifieke actoren. Als journalist moet Drayer de macht van zijn pen toch wel kennen: Nederlandse Trouw-lezers zijn geen tabula rasa, maar als ze de situatie op Curaçao niet kennen, zullen ze, ­nadat dit essay een paar dagen oud is, zwarte Curaçaoënaars blijven associëren met de PVV en witte Nederlanders met voorvechters voor eigen rechten tegen intolerantie. Schrijven is nooit neutraal en Drayers schrijven is tendentieus. Ik zou zelfs zeggen opruiend.

Ik weet dat 30 mei sexy is voor velen, maar kaap het niet, zeker niet als we echt willen kijken naar wat er wel en niet is gelukt na 1969. Er is veel veranderd. Ook veel teruggedraaid. Structureel. Gebruik 30 mei niet om te stellen dat macht soms pijn doet.

Lees ook: 

Journalist Dick Drayer: Op Curaçao betekent mijn witte huid nog vaak ‘je hoort er niet bij’

Het is een taboe, maar de tint van je huid doet ertoe op Curaçao. En dat wordt je als witte Nederlander op PVV-achtige wijze ingepeperd, merkt journalist Dick Drayer.

Buste voor wrede gouverneur leidt tot woede op Curaçao

Op Curaçao zorgt een standbeeld van de eerste gouverneur voor ophef, vanwege diens rol bij een slavenopstand. Bij de onthulling van het beeld werd daarover niks bekendgemaakt.

Bron: Trouw

2 Reacties op “Trouw | Heftig of filosofisch: op Curaçao wordt juist continu over kleur gepraat

  1. J Mesman

    Ik ben blij dat hij dat zegt. Ik zat me zelf ook rot te ergeren aan het artikel van Drayer. Meneer Ansano weet goed te verwoorden wat me dwarszat.

  2. Terechte opgemerkt door de vm directeur van het Antroiligisch museum Richenel A. Ik vond bij het lezen v het Trouw stuk erg irritant dat Dick D aangaf ‘dat hij met zijn witte huid er vaak niet bij hoort. Ik kan hen wel uit de droom helpen dat ook in NL vaak mensen met een zwarte huid er niet bijhoren. Slechts een kwestie van de statistieken erop na slaan. Misschien is het vaak verstandiger het juiste plaatje te laten zien ipv het alleen op jezelf te projecteren. Ik heb in NL vaak de proef ip de som genomen, even iets anders, door alleen mn US pasp te gebruiken, dan valt het anti Amerikaans sentiment wel erg op.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *