AD | Kat-en-muisspel

Door Ton de Jong

Gregory Elias gelaten onder Kamerverhoor

Den Haag – Het verhoor gisteren in Den Haag van Gregory Elias over de trustsector was een kat-enmuisspel, waarbij de muis zich goed wist te verschuilen en zich niet liet vangen.

Vreest u de dag dat de United Trust Leaks onthuld worden, was een van de laatste vragen aan Elias. ,,Ach, er zal niet veel bijzonders te zien zijn”, antwoordde de chairman van het internationale trustkantoor en bankbedrijf op Curaçao laconiek.

Hij werd onder ede aan de tand gevoeld door de onderzoekscommissie uit de Tweede Kamer die de fiscale constructies onderzoekt waarvan bedrijven en vermogende particulieren zich bedienen om belasting te ontwijken. Deze en volgende week worden 27 getuigen en deskundigen gehoord in het Kamergebouw.

De 64-jarige Curaçaoënaar, in Nederland ook bekend door sponsoring en steun aan vele goede doelen, was niet op eigen verzoek naar Den Haag afgereisd. De getuigen zijn verplicht om te komen. Hij had er zichtbaar geen zin in om een sprankelend betoog te houden over het wel en wee van de trustkantoren op Curaçao, waarvan er ongeveer zeventig zijn. Elias kwam gespannen en wat witjes de enquêtezaal binnen waar behalve de zes leden van de onderzoekscommissie, vijf journalisten en twaalf toehoorders op hem zaten te wachten.

Het verhoor werd live uitgezonden op internet. De Nederlandse media hadden hem in voorbeschouwingen aangekondigd als ‘de koning van Curaçao’. Een opmerkelijke kwalificatie, want het eiland kent weliswaar ‘baronnen’ van allerlei snit maar niemand wil zichzelf of een ander ‘koning’ noemen.

Elias stelde zich tijdens het verhoor zeker niet koninklijk, maar eerder onderdanig op – indachtig het gezegde ‘wie geschoren wordt moet stil zitten’. Commissielid Chris van Dam (CDA) nam zijn cv met hem door. Over hoe hij in 1980 Intertrust mede oprichtte en hoe en onder welke voorwaarden hij in 2002 het bedrijf verkocht aan Fortis. Vijf jaar later richtte hij United Trust op en nam vijf procent van het personeel mee en nam maar liefst 15 tot 20 procent van de klanten over van het trustbedrijf van Fortis. ,,Dat was een goede deal, toch?”, wilde de commissie weten. Elias, die langzaam ontdooide: ,,Daar kunt u gelijk in hebben.”

Dat gelijk gaf hij niet toen Van Dam suggereerde dat Elias vooral de klanten had meegekregen die Fortis liever kwijt dan rijk was omdat er een luchtje aan zou zitten. Het zou kunnen dat de commissieleden zich vooraf verdiept hadden in de trustsector op Curaçao, maar dan lieten zij dat niet merken. Het ‘verhoor’ leek soms meer op een interview voor een schoolkrant dan op een professionele poging om meer te weten te komen over de trustsector.

‘Belastingbespáring’

Zo moest Elias geduldig uitleggen dat in de trustwereld verschillende soorten stichtingen figureren. En wat het verschil is tussen een gewone stichting en een Stichting Particulier Fonds (SPF). ,,Welke mensen gebruiken zo’n SPF?”, wilde commissievoorzitter Henk Nijboer (PvdA) weten. ,,Dat kan iedereen zijn”, was het typische Elias-antwoord, waarop een kort college volgde.

Nijboer wilde duidelijk van Elias horen dat zijn bedrijf in de kern van de zaak helpt bij het ontwijken van belasting. In eerste instantie draaide de getuige daar in een grote cirkel omheen, maar later in het verhoor kwam hij to the point.

,,Iemand betaalt liever 15 procent belasting in Luxemburg of op Curaçao dan 25 procent in Nederland. Als dat volgens de wet gebeurt, dan mag dat. De fiscus loopt niets mis, ieder land krijgt zijn deel. Ik noem dat belastingbespáring.” Discretie en bescherming van vermogen zijn andere redenen om naar United Trust te gaan.

Steeds vaker vraagt de fiscus om ‘substantie’. Administratief beheer van een rechtspersoon op Curaçao is niet genoeg, er moeten echte werkzaamheden plaatshebben. ,,Als een cliënt substantie nodig heeft, helpen wij hem een handje om die te creëren.”

Een moreel oordeel heeft Elias niet over belasting ontwijken. Hij verdiept zich niet in de motieven van een klant. En in het lied van Bram Vermeulen dat commissielid Van Dam hem voorhield (‘Als ik niet kijk, heb ik het niet gezien, wist ik er niets van, kunnen ze mij niets maken, dus ik kijk niet’) herkende hij zich helemaal niet. Elias:

,,Als het mag volgens de regels en je weet zeker dat er in de keten geen verkeerde zaken plaatsvinden, heeft die persoon een voordeel. Maar dat gebeurt volgens de wet en is dus heel transparant.”

Van Dam bedoelde iets anders met transparantie. ,,U verdient uw brood met het teniet doen van transparantie. U helpt bij het verhullen.” Elias: ,,Nee, het is niet mijn doel om iets te verbergen!” De trustbaas gaf toe: er gaat in de sector ook weleens iets mis. ,,In elke beroepsgroep vind je mensen die zich niet goed gedragen. Ik weet niet wat zich afspeelt bij bevriende concurrenten. Wij hebben in al die jaren drie keer het opsporingsapparaat op bezoek gehad en altijd meegewerkt.”

Bij United Trust weten ze, aldus Elias, wie de uiteindelijk belanghebbende is en waar het vermogen vandaan komt. ,,We worden gecontroleerd en wij checken onze klanten om het anderhalf jaar.”

Aanleiding tot het onderzoek van de Tweede Kamer naar fiscale constructies zijn de Panamapapers, de gelekte administratie van het Panamese kantoor Mossack Fonseca. Elias zou persoonlijk 312 keer voorkomen in de papieren, zijn trustkantoor 1.200 maal. ,,Ik ontken pertinent dat wij verbonden zijn aan 312 bedrijven die een vestiging in Panama hebben, hooguit tien en maar twee bij Mossack Fonseca. En die tien zijn erkende internationale bedrijven die voldoen aan alle eisen.”

Gaandeweg tijdens de zitting werd duidelijk dat het niet om 312 bedrijven gaat in de Panamapapers maar om het aantal hits in de correspondentie. ,,Het kan zo zijn dat er voor één enkel bedrijf dertig keer per jaar met Panama wordt gecorrespondeerd.”

De trustsector heeft mede door de Panamapapers een slechte reputatie gekregen in Nederland. Bij drie op de vijf kantoren is er sprake van ernstige tekortkomingen, concludeerde toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) al eerder. Ook de Nederlandse vestiging van United Trust kreeg een tik op de vingers. ,,Een kleine tekortkoming, geen ernstige”, verklaarde Elias. Werd er naar aantallen gevraagd, dan gaf Elias kort antwoord, zonder toelichting. Zo kwam de commissie te weten dat United Trust, met 200 medewerkers, op Curaçao beheerder is van 2.000 rechtspersonen die jaarlijks voor eenvoudige beheerswerkzaamheden een basisvergoeding van 5.000 dollar betalen. Het oprichten van een rechtspersoon kost slechts 1.800 dollar, waarvan het grootste deel notariskosten.

,,En dan kan iedereen uitrekenen of het interessant is om met een bepaald vermogen contact op te nemen met mij.”

Hij mocht van de commissie via een achterdeur het gebouw van de Tweede Kamer verlaten en stond de pers na afloop niet te woord.

Bron: Antilliaans Dagblad

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *