27 C
Willemstad
• vrijdag 12 augustus 2022

Laatste reacties

Volkskrant | Een avond vol ongemak over alledaags racisme met Zomergast Glenn Helberg

TV recensie Jean-Pierre Geelen

Ze tutoyeerden elkaar zonder uitleg vanaf de eerste minuut, Janine Abbring en haar Zomergast Glenn Helberg. Daarin openbaarde zich al het eerste contrast met die voorbeeldige, uitgebalanceerde aflevering met Eberhard van der Laan, vorige week.

De twee hadden elkaar eerder al uitgebreid gesproken, zo bleek na ongeveer een uur, ook al deed Helberg nog even een poging dat te ontkennen. Misschien dat hij daarom nauwelijks nader werd geïntroduceerd, terwijl hij lang niet voor elke kijker even grote bekendheid zal genieten.

Ondanks het amicale karakter bekende Abbring halverwege dat ze ‘deels’ had opgezien tegen het gesprek. ‘Omdat ik bang ben fouten te maken, de verkeerde woorden te gebruiken.’ Dat gevaar ligt inderdaad op de loer, in een avondvullend gesprek over racisme en ongelijkheid. Aan beide kanten van de tafel trouwens. Helberg: ‘Denk je dat ik niet bang ben om verkeerde woorden ten zeggen, waardoor heel Nederland morgen over me heen valt?’

Fundamenteel relationeel
De psychiater, mensenrechtenstrijder en lijstduwer van de politieke partij Artikel 1 gebruikte zijn avond voor een drie uur durend college over racisme, ongelijkheid, identiteit en vrijheid. Dat deed hij aan de hand van grotendeels oude, maar verrassende fragmenten.

Met de film ‘Nise, the heart of madness’, over een Braziliaanse inrichting waar psychiatrische patiënten werden behandeld met lobotomie, wilde hij zijn credo illustreren: ‘De mens is fundamenteel relationeel, er is altijd interactie.’ Vrijheid en wederzijds respect vormden de rode draad door zijn college.

Schaamtemeter
Helberg had sterke fragmenten uitgekozen. De giftige schrijver James Baldwin, geïnterviewd door ‘Kenmerk’. De rellen rond de Amerikaanse gay-club Stonewall Inn; ze vormden het ontstaan van de Gay Prides zoals we die afgelopen zaterdag nog beleefden. De documentaire ‘Curaçao’, van Sarah Vos en Sander Snoep, toonde hoe Albert Heijn op Curaçao op paternalistische wijze trainingen gaven aan lokaal personeel om beter handen te schudden en mensen aan te kijken. ‘Mijn plaatsvervangende schaamtemeter slaat hier uit naar het rood’, zei Abbring, en ze was de enige niet.

Het fragment van de Miss Universe verkiezing 1968, toonde hoe Miss Curaçao tweede werd, net na Miss Brazilië, die het in elk geval niet van haar tekst moest hebben. Helberg wist erbij te vertellen hoeveel die tweede plaats betekende, in een tijd waarin zwarte mensen ‘niet mooi werden bevonden’. Tegelijk bleek later dat Miss Brazilië niet mocht afhaken, want dan zat de organisatie met Miss Curaçao in de maag: ‘Er mocht geen zwarte Miss Universe zijn.’

Fraaie beeldspraken
Het waren niet de enige pijnlijke fragmenten, die niet bedoeld waren om witte mensen persoonlijk van racisme te beschuldigen, maar om ‘te onderzoeken wat ermee bedoeld wordt’ wanneer ‘mensen van kleur’ vertellen over hun werkelijkheid. Alles volgens Helbergs principe: ‘Ik leg een zes op tafel, en jij ziet een negen.’

Fraaie beeldspraken had hij wel meer. ‘Mijn patiënten zijn mijn boeken. Ik leer veel van ze.’  ‘Iemand van een minderheid is misschien minder in getal, maar niet minder waard.’

Haastige formule
In zijn college ontstond nogal wat ruis. De verhouding was er al snel een van de gekleurde docent die zijn leerling de basisprincipes van alledaags racisme en ‘white washing’ moest uitleggen, die zich al snel ongemakkelijk of beschuldigd voelt en zich bijvoorbeeld moeilijk kan verplaatsen in het idee dat de afwezigheid van vaders in voormalige koloniale culturen nog altijd een gevolg zou zijn van de slavernij.

Een deel van het ongemak schuilt ook in de formule van het huidige Zomergasten: te veel fragmenten, vaak ultrakort, die allemaal vertoond moeten woord. Daardoor ontstaat haast, met veel interrupties en het afkappen van zinnen en betogen – precies wat in de eerste aflevering, met Rosanne Hertzberger, ook al wrong (en in de veel bezonkener aflevering met Van der Laan niet). Of we, tegen het einde van de avond, nu ‘de goede kant op’ gingen in het Nederlandse racismedebat, wilde Abbring weten. Een echt antwoord kwam er niet.

Iets te gezellig
Zo ontbrak er wel meer. Aan het begin van de avond werd aangekondigd dat Helbergs ‘spiritualisme’ uitvoerig aan de orde zou komen. Het bleef hooguit bij Helbergs overtuiging dat de groene jurk die Abbring droeg ‘een boodschap’ van zijn overleden moeder inhield.

Helberg moest de ‘impertinente’ vraag beantwoorden wanneer hij voor het laatst ‘echt was aangeraakt’, om direct daarna te erkennen dat hij geen partner heeft (en dat wel mist). Voor enkele woorden over zijn keuzefilm, ‘Selma’ van Ava DuVernay, was geen tijd meer. Ook is geen woord gerept over Helbergs (vermeende) betrokkenheid bij de omstreden zorginstelling Vitalis ggz, waarover deze krant onlangs nog berichtte. In plaats daarvan besloten Abbring en Helberg deze Zomergasten dansend door de aftiteling. Net iets te gezellig voor een echt spannende avond.

Bron: Volkskrant

Artikel delen

2 reacties

  1. Het is jammer dat ook een Helberg terechte kritiek op iemands functioneren te vaak verward met discriminatie. Het gevolg is dat men meteen in de slachtofferrol duikt i.p.v. te werken aan verbetering van de eigen houding.

    Daarbij komt ook nog een keer dat de opvoeding van de jeugd tegenwoordig veel tekort schiet. Zo erger ik mij groen en geel aan bedienden (in winkels of restaurants of in bedrijven) die maar meteen beginnen met ‘jij dit’ of ‘jij dat’ !
    Dan denk ik: ‘kennen wij elkaar ? Zijn we familie ? Nee ? Zullen we dan maar gewoon beginnen met ‘Goedemiddag, kan ik u helpen ?’
    Maar ja, een opmerking daarover maken zal ook wel discriminatie zijn tegenwoordig.

Geef een reactie

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Lees ook

Zoeken

- Advertentie -

Democracy now! | Thursday, July 28, 2022

Democracy Now! is a national, daily, independent, award-winning news program hosted by journalists Amy Goodman and Juan Gonzalez. Democracy Now!’s War and Peace Report provides our audience...

Extra | Journaal 28 juli 2022

Elke werkdag het laatste nieuws van Extra, nu ook in het Nederlands. Bron: Extra

DH | Wuite reminds The Hague to include Caribbean Netherlands

THE HAGUE--Member of the Second Chamber of the Dutch Parliament Jorien Wuite of the Democratic Party D66 on Thursday reminded the Dutch government of the fact that...

Democracy now! | Wednesday, July 27, 2022

Democracy Now! is a national, daily, independent, award-winning news program hosted by journalists Amy Goodman and Juan Gonzalez. Democracy Now!’s War and Peace Report provides our audience...

Extra | Journaal 27 juli 2022

Elke werkdag het laatste nieuws van Extra, nu ook in het Nederlands. Bron: Extra

DH | Jacobs: Secret audio recordings create a dangerous precedent

PHILIPSBURG--Prime Minister Silveria Jacobs (National Alliance) does not condemn the threats made by Minister of Public Housing, Environment, Spatial Development and Infrastructure VROMI Egbert Doran (National Alliance)...