Aruba: Preken voor eigen parochie

Facebookcharme: Aruba nota Financiën de begroting van 2014

Aruba: Preken voor eigen parochie

Mito Croes schreef recent 14 pagina’s staatsrechtelijk epos om het Arubaanse grote gelijk aan te tonen. Het opgelegde KB van 11 juli 2014 dat de Gouverneur verbood de bedenkelijk verlate begroting van 2014 te ondertekenen, wordt toegelicht in dit erudiete college. Bij de Rijksministerraad (RMR) vergadering is de Gevolmachtigde minister van Aruba altijd aanwezig. Die wist dus van het dreigende KB, evenals de Arubaanse regering. Dat werd niet vermeld in alle prikkelbare persverklaringen. Waarom zijn er 14 pagina’s nodig voor zijn betoog? Fout is fout en dat kan je in drie regels zeggen.

De regering hield de Gouverneur persoonlijk aansprakelijk voor zijn foute handelen en zweepte de gevoelens van de bevolking op om de Gouverneur te bestoken. De Gouverneur had als Landsorgaan moeten tekenen, maar dat was hem als Koninkrijksorgaan verboden door de RMR wegens de broze begroting. Die twee conflicterende bevoegdheden legde de regering niet uit.

Toen volgde de vaststaande toezegging van de Gouverneur, die de premier beloofd had te tekenen, zei de premier sensibel en stellig. Die hypothetische gesprekken werden uitgebreid vermeld in strijd met het Koninklijk geheim van het Noordeinde.

Tenslotte werd de Gouverneur opeens in bescherming genomen tegen de Rijksministerraad want de Gouverneur zou strafrechtelijk vervolgd worden als hij als Landsorgaan zou tekenen.

Het geheim van het Noordeinde
De Gouverneur is de plaatsvervanger van de vorst. Wikipedia verklaart het constitutionele geheim. “Het geldt als ongepast om meningsverschillen tussen de koning en de (Koninkrijks)ministerraad publiek te maken. Dan wordt de “Kroon ontbloot”. Dit zwijgen over de inhoud van de discussies tussen ministers of ministerraad enerzijds en de koning (of Gouverneur) anderzijds wordt “het geheim van Noordeinde” genoemd. Vroeger was het “het geheim van Soestdijk”.

Nu heeft de Arubaanse regering steeds ontkend dat ze geld van Nederland wilde. Het is daarom zeer curieus dat Mito Croes daarmee zijn betoog begint. Het verzoek tot goedkope leningen werd al in januari 2014 gedaan. Nederland wilde wel helpen, maar dan moest de landsbegroting op orde komen.

Dat wilde Aruba niet, gezien de alternatieve opvattingen over financieel beleid bij een financiële crisis. Ook de overal luidkeels geuite en afkeurende opvattingen van de Arubaanse premier, hebben goedkope leningen feitelijk onmogelijk gemaakt.

Kennelijk moet Croes de met kracht ingegooide glazen door de premier proberen te lijmen. Mito Croes benadrukt opnieuw uitgebreid de balanced budget regeringsvoornemens, die natuurlijk weer capabel in een steeds wijkende toekomst worden geplaatst.

Croes is verbluft dat de RMR niet akkoord wilde gaan met de Arubaanse uitleg van de saneringsmaatregelen. Geloven alleen was niet langer voldoende.

Staatsrechtelijk valt voor het betoog van Mito Croes veel te zeggen. Formeel is het bijna juist. Maar de bevolking had over al die noodzakelijke leningen moeten worden ingelicht, temeer omdat die onophoudelijk en oorverdovend werden ontkend door de regering.

Bovendien hoe goed bedoeld en theoretisch doortimmerd alle regeringsvoornemens ook waren, de pijnlijke en noodzakelijke bezuinigingen wilde de regering niet doorzetten. Gezien het betoog van Mito Croes wil de regering dat nog steeds niet.

Dat de bevolking op termijn langdurig onder het constitutioneel onbezonnen spenderen zal lijden, is blijkbaar onbelangrijk. Inderdaad is het intern appel ten onrechte onthouden, maar dat had waarschijnlijk niets veranderd aan de situatie. Dan was er geen formeel beletsel geweest en had er minder hoog van de toren kunnen worden geblazen. Dus dat had uiteindelijk de situatie voor Aruba nog veel moeilijker gemaakt.

Waarom niet de tering naar de nering gezet? Bang voor het verlies van meer kiezersgunst? Ferme taal schept verplichtingen. Veel Arubanen zien Mike Eman als een krachtig leider. Grillig optreden maakt een democratisch leider zwakker en een dictator juist sterker.

Consequent zijn wordt vooral in het Westen gezien als een belangrijke deugd. In andere delen van de wereld kan een leider rustig opportunistisch zijn, stelt Roland van der Vorst in het Financieel Dagblad van 24 juli 2014. Wat is wijsheid?

©2014 Renée van Aller en John de Vries

Renée van Aller en John de Vries schrijven hun artikelen vanuit een veelzijdige vakkundigheid voor de Knipselkrant Curaçao en de Amigoe. Op alle artikelen ligt het copyright bij zowel de Knipselkrant Curaçao als de Auteurs.

 

3 Reacties op “Aruba: Preken voor eigen parochie

  1. Sonny, "financiële uitvoeringsprotocol"

    @Renée van Aller

    Waarom het “financiële uitvoeringsprotocol” nooit is uitgevoerd.

    In de te vormen “commissie van financieel onderzoek” wenste Eman een “objective” Arubaans financieel deskundige. Eman schoof (achter de schermen) naar voren: Angel Bermudez.

    Nederland wees Angel Bermudez af. De reden: Bermudez was indirect betrokken, als adviseur van Juan David.
    Hij trok achter de gordijnen aan de touwtjes. Hij was de mastermind en snoepte al teveel uit de Arubaanse pot dus Nederland wees hem terecht af, onder het motto: niet objectief.

    De lange tenen van de Arubanen, trokken krom van woede. Hier is, naast vele andere complicaties, het conflict ontstaan. Bijna alle conflicten zijn te herleiden tot de adviseurs van Eman en zijn ministersploeg.

    Het conflict is dus begonnen bij Bermudez. En… Ironisch, hij mag nu als nieuwe minister van financiën proberen het conflict te beheersen of verder te laten escaleren. Gelet op zijn “lange tenen syndroom” vermoed ik een verdere escalatie. Maar… Zeg nooit: nooit

  2. Renée van Aller

    Bedoelt u dat Aruba met nietsontziende zorgvuldigheid zichzelf de das heeft omgedaan? Ik herinner mij dat protocol en het verbaasde mij altijd dat er vervolgens niets gebeurde. Zou het te maken hebben met Pink Floyd die zegt in Brain Damage: ‘There is someone in my head, and it is not me, mooi verwoordt door Roxanne van Iperen in FD persoonlijk van vandaag. Zoveel vrijheid in een hoge positie versterkt de wens tot zekerheden en erkenning. Verklaart dat wellicht de Arubaanse houding?

  3. Goed samenhangend verhaal. Chapeau.

    Kleine aanvulling:
    In 2011 is al een samenwerkingsprotocol opgesteld.

    Het op 28 maart 2013 gesloten financiële uitvoeringsprotocol vloeide voort uit het samenwerkingsprotocol van 2011. In het samenwerkings- protocol was opgenomen dat onderzocht zou worden of en zo ja, tegen welke voorwaarden er mogelijkheden zijn voor herfinanciering van de schuld aangegaan door de Arubaanse overheid tegen gunstigere voorwaarden. In het uitvoeringsprotocol is onder andere opgenomen dat Nederland de mogelijkheden voor inschrijving op een openbare aanbieding van een obligatielening van het Land Aruba zal (laten) beoordelen aan de hand van in het Koninkrijk en internationaal gehanteerde criteria van houdbare overheidsfinanciën en terugbetalingscapciteit. Nederland hield zich het recht voor bij het niet voldoen aan deze criteria door Aruba niet in te schrijven. Exacte uitwerking van dit protocol moest nog plaatsvinden.

    Uiteindelijk bleef Aruba treuzelen. Men zag de bui al hangen. Alles werd vooruit geschoven. Dat de bui er toch aankwam, heeft Auba aan zijn eigen starheid te danken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *