Opinie | Nederland en slavernij: geen schuld

Philippe Maaskant

“Waarom “Slavernij” niet vervangen door een minder beladen term als: “Gedwongen Arbeid”?” | Foto Rijksmuseum

Dat Nederlanders aan slavenhandel deelnamen, maakt “Nederland” niet schuldig. Durven we objectiever te worden of houden we stereotiepen liever in stand? “Waarom “Slavernij” niet vervangen door een minder beladen term als: “Gedwongen Arbeid”?”

Als we het over (afschaffing van) slavernij hebben, dan horen we zaken die te denken geven. Onmenselijk, racistisch, wreed en Nederlandse schuld. Weinig gaat het dan over de context van die tijd. Straffen en wetgeving waren in Europa, Azië en Afrika ook zwaarder. In Europa werden tot 1720 nog heksen verbrand en in Nederland werden lijfstraffen en – tot 15 jaar – dwangarbeid pas in 1854 afgeschaft in het militair strafrecht. Het was onmenselijk en wreed. Nu nog leidt de wetgeving over alcohol, homoseksualiteit, godsdienst, seks, belediging van godsdienst of koning in sommige landen tot onmenselijke straffen en zelfs steniging, hand-afhakken, geseling en doodstraf.

Slavernij is niet racistisch begonnen. Slavernij was over de hele wereld vrij gewoon. In Afrika zelf was het ook gebruik en de slavenmarkt in Afrika is al rond het jaar 1000 beschreven. Er waren daar gebieden waar meer dan de helft van de bevolking in slavernij werkte ten gunste van de heersers. Vandaar dat de inkopers voor de trans-Atlantische slavenhandel niet veel moeite hoefden te doen om slaven te vinden. Ze werden door hun inheemse eigenaren naar de kust gebracht om verkocht te worden. Europa was een van de zeldzame gebieden op de wereld, waar slavernij geen gewoonte was. Hoewel.., in de Tweede Wereldoorlog was er ook slavernij. Dat heette eufemistisch “Arbeitseinsatz”, waarbij meer dan 10.000.000 Europeanen en Russen dwangarbeid in Duitsland moesten verrichten.

Moet Nederland zich wel zo schuldig voelen als ons wordt verteld? In de geschiedenis lees ik nergens dat de overheid actief met de slavenhandel bezig was. En.. wat was “Nederland” in die tijd; een speelbal van Spanje, Oostenrijk en Frankrijk. In Nazi-Duitsland was de Jodenvervolging een overheidszaak en dan kun je een “land” aanspreken lijkt me. Maar in Nederland waren het de private ondernemingen die de handel in slaven bedreven. Ja, dat waren ondernemingen uit wat nu “Nederland” is, maar is de Staat daar verantwoordelijk voor?

Nederlanders buiten Nederland, is dat Nederland?
Stel dat over 200 honderd jaar olie wereldwijd illegaal is en iedereen vindt dat het mens- en milieu-onterend was dat het gebruik van fossiele brandstoffen zo laat is afgeschaft. Dan kan het zijn dat in Nigeria hardnekkige olievervuiling resteert en we concluderen dat er Nederlandse bedrijven aan hebben meegedaan. Misschien bestaat Shell dan niet meer, zoals de WIC, VOC, MCC nu ook niet meer bestaan.

Is “Nederland” dan over 200 jaar schuldig aan deze wandaad en moet “Nederland” zich schamen (met een monument?) en dan alsnog compensatie betalen voor het achtergelaten leed? Het lijkt me dat dit geen sterke zaak wordt. Op diezelfde manier kan “Nederland” (als staat) mijns inziens geen slavenhandel verweten worden.

In Nederland is zelfs nooit slavernij geweest. Het enige dat Nederland met slavernij – die elders in de wereld was – heeft gedaan is het afschaffen! Toen iemand in 1596 dacht een buitgemaakt Portugees schip met slaven in Middelburg te verkopen, ging dat niet door. Dat doe je toch niet! Nederlanders werden, vooral op zee, wel zelf tot slaaf gemaakt. We hebben daarover nog steeds een onopgeloste zaak met de Turken. Marokko, Tunis en Algiers vielen onder het gezag van de Turkse sultan. In 1612 was er een overeenkomst dat Nederlandse slaven daar vrijgelaten zouden worden. De Sultan liet het afweten. Nog twee eeuwen werden Nederlandse zeelieden als slaaf op de Noord-Afrikaanse kusten en op de Turkse galeien onderdrukt en vernederd.

Racistische terminologie.
Slavoj Žižek heeft ons bewust gemaakt van verborgen geweld in de taal. Symbolisch geweld noemt hij dat. Het is impliciet geworden in taal, tradities en betekenissen. Rond het thema slavernij kun je dezelfde aspecten zien. Symbolisch racisme zou je het kunnen noemen.

Enkele voorbeelden: De dwangarbeid in Duitsland noemen we “Arbeitseinsatz”. Het woord slavernij is gereserveerd voor donkere mensen. Impliciet racisme! Het zou beter zijn om “Slavernij” en “Arbeitseinsatz” en de “Interne Afrikaanse slavernij” te vervangen door een minder ras-beladen term als: “Gedwongen Arbeid”. Geen aparte termen meer voor zwarte of witte slaven of de plek waar het zich manifesteerde. Maar “gedwongen arbeid” klinkt toch anders dan “slavernij” en mijns inziens is dat juist wat Slavoj Žižek aangeeft.

Er zijn in deze context meer voorbeelden. Bijvoorbeeld de term “Kolonisator”. Ook dat is een racistische term, gereserveerd voor donkere mensen. Die kunnen we vervangen door “Bezetter”. Nederland was dan bezetter van Indonesië, zoals Duitsland de bezetter was van Nederland. Anders konden we Nederland in 40-45 net zo goed kolonie van Duitsland noemen. Verder waren gebieden die door VOC en WIC waren bezet lang geen “Nederlands” gebied. Wie ziet bijvoorbeeld Formosa (huidig Taiwan) als voormalige kolonie? Dat regelde de VOC wel zelf. De VOC -en niet Nederland- was daar “bezetter”. Niet alles wat Nederlanders doen en deden wordt gedaan door “Nederland”.

Nog vreemder wordt het als je vanuit Curaçao geluiden hoort over Nederland als (neo-) koloniale macht. Toen Nederland het eiland overnam van Spanje was het nagenoeg ontvolkt. Als er geen volk is, ben je dan als “kolonisator”? Toen de bevolking op Curaçao groeide (inderdaad, deels niet “vrijwillig”), begon de ene groep (die later gekomen was) de andere kolonisator te noemen. Zelfs de blanke ex-premier Gerrit Schotte doet dat nu. Hoe anders zou de wereld zijn als we eens wat kritischer zouden nadenken over onze woorden en deze van racistische elementen ontdoen?

Afrika ontwricht?
Wat verder opvalt bij het bestuderen van trans-Atlantische slavenhandel, is dat Afrika er inderdaad door ontwricht kan zijn. Maar weer anders dan we vaak denken. De slavernij (gedwongen arbeid) werd door de Europese bezetter (alias “koloniale macht”) afgeschaft en daardoor raakte in sommige gebieden de maatschappelijke ordening, die al eeuwen gebaseerd was op deze “interne slavernij” haar grondslag kwijt. Onvrije Afrikanen die ineens “vrij” werden verklaard door de Europese bezetter, trokken soms massaal terug naar hun thuislanden. Wat dat voor ontwrichting kan hebben veroorzaakt is goed voor te stellen.

Het is ongetwijfeld in deze tijd allemaal nog niet politiek-correct, maar hopelijk kan het debat op rationele gronden en feiten worden gevoerd. Ik hoop dat we ons in Nederland geen onnodig schuldgevoel laten aanpraten. Zo belangrijk waren we ook weer niet.

Bron: Opiniestukken.nl

26 Reacties op “Opinie | Nederland en slavernij: geen schuld

  1. Philippe Maaskant

    @Maurice. Helmin Wiels begreep als geen ander dat het slavernijverleden en de taal de weinige zaken zijn die mensen hier kunnen verbinden. Daarom zette hij daar zwaar op in bij “nation building”. Andere landen kunnen uit hun cultuur of historie of prestaties hun trots en identiteit bouwen.

    Dat leidt tot eenzijdigheid. Daarom heb ik me bij verder leeswerk verbaasd over de relatie met slaven en vrijgekochten. Ook vrij gemaakte slaven waren wel slavenbezitters. Tegen de opstand van Tula werden ook gekleurde milities ingezet. Ter vergelijking: Afro-Amerikanen mochten tot laat in WW2 zelfs geen wapens dragen..niet te vertrouwen hè? Ooit een film over WW2 met meer dan een enkele Afro-Amerikaan gezien?

    Pas later vraag je je dan af waarom dat in de USA anders liep dan hier. Hoe lagen de verhoudingen nu echt? Het blijft vreselijk allemaal. Overigens zie je in NL hetzelfde. In de geschiedenis van WW2 gaat het over verzetshelden, terwijl veel meer Nederlanders voor de Duitsers vochten aan het oostfront.

    Verzetshelden en Slavernij zijn nodig voor “nation building”. Heel geleidelijk mag dat genuanceerd worden.

  2. Sterk stuk van Maaskant, zou in het onderwijs gebruikt moeten worden, maar ze is wel op tienduizenden teentjes gaan staan want ze bedreigt HET verdienmodel van de Antillen en dat is het trekken en spelen van de racismekaart.

    En dat verdienmodel heeft Curacao meer opgeleverd dan raffinaderij, financial offshore en toerisme bij elkaar. Met alleen maar lui achterover zitten en huilie huilie doen.

  3. Philippe Maaskant

    @Ergernis. Bedankt voor je reactie.
    Je eerste punt was het “vergeten” en “niet meer over hebben”. Ik snap je reactie, en ken die argumenten, maar dat is niet wat ik schreef. Het is ook geen ontkenning van wat gebeurd is.

    Dat Afrikanen de slaven aanleverden heb ik niet als excuus voor slavernij gebruikt, maar alleen om aan te geven dat in die tijd slavernij in veel delen van de wereld bestond. Inderdaad ook de Arabische slavenhandel die jij noemt was omvangrijk. Maar die hadden geen nauwkeurige boekhouding. Het systeem van de slavernij en haar effecten is door mij niet gebagatelliseerd.

    De winstgevendheid van WIC en MCC kan redelijk worden gevolgd. Ze gingen sneller ten onder dan ondernemingen uit andere landen. De Franse slavenhandel kreeg zelfs subsidie omdat het vervoer niet meer loonde. Nederland deed dat niet.

    Dacht niet dat ik heb gesteld dat iedereen slavernij normaal vond. Maar het bestond vrijwel overal. En natuurlijk probeer je dan te ontsnappen of in opstand te komen. Je citaat van Bredero geeft ook aan dat men in de Lage Landen (zoals mijn voorbeeld van het slavenschip in Middelburg) slavernij een barbaarse onmenselijke zaak vond.

    Terzijde: Wat ik las over de plantages in Suriname, is dat deze in merendeel door andere Europeanen werden gedreven. Exacte getallen heb ik even niet paraat.

    De relatie met het afschaffen van slavernij (door Nederland als “Staat”) met daaraan de impliciete verantwoordelijkheid voor het opzetten ervan, is eerder in een commentaar genoemd. Nederland heeft ook kinderarbeid afgeschaft, maar maakt dat Nederland verantwoordelijk voor de kinder-uitbuiting in de jaren daarvoor?

    Nogmaals: Er waren Nederlanders betrokken, maar mijn punt was of dit “de overheid” verantwoordelijk maakt? (En kijk even naar “Nederland” of de Lage Landen in die tijd..) Zelfs Tula wist dat Frankrijk het er voor het zeggen had.

  4. Twaalf vragen over slavernij die je maar beter niet had kunnen stellen

    Sint Anna, Nationaal Museum in Warsaw. Via Wikimedia Commons.
    Weinig dingen laten witte Nederlanders zo snel in een historische reflex schieten als het slavernijverleden. Je kent het wel: je zegt iets over het Nederlandse aandeel in het systeem van de trans-Atlantische slavenhandel, en dan begint meneer opeens over de zware onderdrukking van Brabanders.
    He, ik snap het, het is allemaal heel moeilijk dat mensen het hier nog over willen hebben. Waarom kunnen we niet gewoon doen alsof het nooit is gebeurd? Die vijf jaar Tweede Wereldoorlog hoor je ook nooit meer iets over, toch?
    Maar goed, als we het er niet over hebben, dan blijven al je vragen en reflexen ook onbeantwoord. Hoe moet je dan besluiten dat je je helemaal niet schuldig hoeft te voelen over een racistisch systeem van slavernij dat eeuwen in stand is gehouden?
    Dus hier heb je twaalf antwoorden op reflexen vragen over Atlantische slavernij die je eigenlijk maar beter niet in de mond had kunnen nemen.
    Afrikanen werden vaak verkocht door andere Afrikanen.
    Correct. Dus?
    Dus kunnen we Europeanen niet schuldig houden voor trans-Atlantische slavernij!
    Oeh, die ga ik de volgende keer in de rechtszaal gebruiken. “Edelachtbare, ik ben niet schuldig aan brandstichting want Pietje Bell gaf me de benzine.”
    Daarnaast valt er nogal wat te zeggen over de rol die Europees kapitaal speelde in het aansporen, uitbreiden en in stand houden van de West-Afrikaanse slavernij.
    Oke maar de Arabische slavenhandel dan?
    “Ja maar hullie doen ‘t ook” had je al af moeten leren in groep 3.
    Dat betekent toch dat Atlantische slavernij niet zo uniek was?
    Ken jij een ander systeem waarbij gedurende drie eeuwen zo’n 12.5 miljoen mensen in op elkaar gepakte ruimen een oceaan over werden verscheept, onderweg ~1.5 miljoen mensen stierven, de overlevenden onderworpen werden aan een systeem dat hen en al hun kinderen behandelde als objecten, allemaal om wat geld te kunnen verdienen? En dan hebben we het nog niet eens over dat systeem als oorsprong van racisme.
    Slavernij is een constante in de menselijke geschiedenis, maar de specifieke vorm van chattel slavery waar Europeanen zwarte mensen in de Amerika’s aan onderwierpen is uniek. De combinatie van totale ontmenselijking van een geracialiseerde bevolkingsgroep van miljoenen mensen, absolute erfelijkheid van slavernij, social death, ontvoering uit de oorspronkelijke sociale omgeving, en op winst gerichte gewelddadige uitbuiting zien wij nergens anders.
    En de Ieren in Amerika dan?
    Dat was tijdelijke dwangarbeid, niet geracialiseerde, erfelijke slavernij. Zie ook het verschil tussen de Arbeitseinsatz van niet-Joodse Nederlanders in Duitse werkkampen, en Auschwitz.
    Barbarijse slavenhandel was een ding!
    Die maakte maximaal 1.25 miljoen Christelijke slachtoffers, en dat is bijna zeker een grove overschatting want het boek waar die cijfers op zijn gebaseerd is broddelwerk. Maar zelfs in die overschatting vallen die cijfers in het niet bij trans-Atlantische slavernij, en is er geen sprake van een geracialiseerd, erfelijk systeem van chattel slavery.
    Oke het was uniek, maar zo veel verdienden we er niet eens mee
    Oh, dus naast dat we al die shit deden waren we ook nog eens incompetent?
    (Maar zie Van Rossum & Fatah-Black die benadrukken dat slavernij vaak wel winstgevend was, en de Nederlandse economie als geheel stimuleerde)
    Doe niet zo moeilijk, iedereen vond dit toen normaal
    Als iedereen slavernij normaal vond, hoe verklaar je dan de vele opstanden van (ontsnapte) tot slaaf gemaakten? Vallen zij niet onder ‘iedereen’?
    Of bedoelde je eigenlijk te zeggen dat wij West-Europeanen het heel normaal vonden? Dat spreekt niet echt voor je argument dat wij niet zo erg waren, he — maar het is ook onwaar: een actieve, witte anti-slavernijbeweging ontstond vanaf het midden van de 18e eeuw, vooral in Groot-Brittanië. Bredero vond het in 1615 ook niet zo moeilijk om een karakter slavernij af te laten keuren:
    Onmenschelyck ghebruyck! Godlóóse schelmery! Datmen de menschen vent, tot paartsche slaverny! Hier zynder oock in stadt, die sulcken handel dryven,
    In Farnabock: maar ‘tsal Godt niet verhoolen blyven.
    Slavernij is fout, maar Nederland was maar heel klein daarin
    Nederland heeft zo’n 610.000 mensen over de Atlantische oceaan ontvoerd, volgens de meest recente schatting van Fatah-Black en Van Rossum. Daarnaast hebben Nederlanders meer dan twee eeuwen lang slavernijplantages gerund in de Amerika’s, voornamelijk in Suriname.
    Sterker nog: in het midden van de 17e eeuw — toen het Atlantische slavernijsysteem in de kinderschoenen stond — domineerden wij de trans-Atlantische handel in mensen. Wij vonden toen ook het systeem van suikerplantages bewerkt door Afrikaanse tot slaaf gemaakten uit dat vanaf toen tot het midden van de negentiende eeuw de Caraïben zou beheersen.
    En dan hebben we het nog niet over het Nederlandse aandeel in slavernij in Azië gehad.
    Maar wij hebben slavernij toch afgeschaft?
    Eerst eeuwenlang een systeem opzetten, en dan nog credits willen voor de afschaffing ook. Knap hoor. Nederland was een van de allerlaatste Europese landen die haar Atlantische slavernijsysteem afschafte, overigens, en in het activisme en de vaak bloedige strijd om die Europese afschaffing te bewerkstelligen hebben mensen van Afrikaanse afkomst een cruciale rol gespeeld. Het is geen witte verworvenheid, wil ik maar zeggen.
    Moet ik me dan schuldig gaan voelen, het is zo lang geleden!
    Er zijn mensen in leven wiens overgrootouders in Suriname in slavernij werden geboren. Hoe je je daarover voelt mag je zelf bepalen.
    Oke, best, het was fout — wat maakt dat nu dan uit?
    Het is onderdeel van de Nederlandse geschiedenis, en alleen daarom zouden we het moeten blijven bespreken. Die geschiedenis is nog steeds zichtbaar in alle grote steden.
    Maar het heeft ook effect op de huidige maatschappij. Onze ideeën over ras(en dus racisme) zijn ontstaan uit slavernij, de samenstelling van de Nederlandse bevolking en die van voormalige Nederlandse koloniën is er door vormgegeven, en de huidige raciale ongelijkheid in ons land vindt zijn oorsprong in die slavernij. Dat maakt uit.
    Leestips:
    Wij slaven van Suriname, Anton de Kom
    The Dutch Atlantic, Kwame Nimako & Glenn Willemsen
    The Dutch in the Atlantic slave trade, Johannes Postma
    Televisieserie De Slavernij
    Daar werd wat gruwelijks verricht, Reggie Baay
    Mapping Slavery
    De erfenis van ons slavernijverleden, Marjan Boelsma
    NederlandSlavernijRacisme
    5
    1
    Follow
    Go to the profile of Sander Philipse
    Sander Philipse
    More from Sander Philipse
    Waarom De Correspondent zich in moet lezen in genderdiscriminatie
    De Correspondent vond het nodig om een man te vragen uiteen te zetten waarom vrouwenquota’s niet nodig zouden zijn. Edwin van Sas schreef…
    Go to the profile of Sander Philipse
    Sander Philipse
    6

    Also tagged Nederlands
    De EHBO-koffer
    Go to the profile of Joyce Ter Horst
    Joyce Ter Horst
    2

    Responses
    Recommended by Sander Philipse (author)
    Go to the profile of Leo Balai
    Leo Balai
    Jun 27
    Lees ook eens: Geschiedenis van de Amsterdamse slavenhandel, Leo Balai (2013) Walburg Pers Zutphen

  5. Hoedanook

    @Maaskant
    Het bestaat verschil tussen het onmenselijken van een individu en iets ‘onmenselijk vinden’. Zo ook tussen laverij en gedwongen arbeid.
    Maar je mag onnozel doen wat mij betreft.

  6. Philippe Maaskant

    @Jomano Bedankt voor je reactie
    “In Nederland was er misschien geen slavernij in de vormen zoals in het Oosten of Westen, maar het werd wel door de Koning officieel afgeschaft in 1863. Daar zit dus een inconsequentie”

    Ja, de koning stond onder druk van Engeland en de diverse oorlogen en afspraken in Europa noopten ertoe.
    In Nederland leefde het afschaffen van de slavernij nauwelijks onder de bevolking omdat het in Nederland niet was.
    Het punt waar je aan voorbij gaat, is dat het instituut slavernij geen door de overheid bedachte, gestimuleerde vorm was.
    Het was er op bijna alle continenten (zoals bijv in Afrika) al eeuwen.

    “foutje..maar de Trans-Atlantische slavenhandel was geen VOC, maar een WIC onderneming.”

    Klopt, maar nog specifieker was het vooral vanuit Nederland de MCC uit Middelburg die het grootste aandeel had.

    “Zowel de VOC als WIC waren geoctrooieerde compagnieën met alleenrecht en mochten zelfs oorlog voeren!”

    Ja, dat heb ik ook uitgezocht. Het “octrooirecht” zoals dat in Nederland toen was afgesproken ging over de verdeling van de “markt”
    Het idee was om elkaar als Nederlandse bedrijven niet te beconcurreren, maar afspraken te maken over wie waar de handel deed.

    “De Nederlandse staat moet haar verleden erkennen”
    Zoals ik al zei: Nederlanders namen deel en waren betrokken, maar ik heb nergens gevonden dat de overheid van destijds slavernij als beleid had.

  7. @Philippe Maaskant. Ik ga geen forum discussie aan en reageer eenmalig. Je verdraait de feiten, omdat je alles over één kam scheert, de specifieke aspecten buiten wegen laat en tot één conclusie komt. Niet voor niets gaf ik mijn voorbeeld als introductie. We zijn het eens dat er vele vormen van slavernij en lijfeigenschap bestaat. Wat de Nederlanders in Oost-Indië hebben gedaan, de Belgen in Kongo of de Nazi’s tijdens WOII is niet hetzelfde als hier in de West. Er zijn veel overeenkomsten, maar ook wezenlijke verschillen. Ondanks het algemeen gebruik van het woord slavernij doel jij specifiek op de Trans-Atlantische slavenhandel en de daaraan gekoppelde slavernij in de West.
    Een voorbeeld van je onsamenhangendheid. Je schrijft: “In Nederland is zelfs nooit slavernij geweest. Het enige dat Nederland met slavernij – die elders in de wereld was – heeft gedaan is het afschaffen!”. In Nederland was er misschien geen slavernij in de vormen zoals in het Oosten of Westen, maar het werd wel door de Koning officieel afgeschaft in 1863. Daar zit dus een inconsequentie. Waarom zou de Koning iets afschaffen dat nooit is geweest? Simpel, omdat in de Nederlandse koloniën deze mensonterende systemen legaal waren en zelfs wettelijk waren vastgelegd.
    Nu komen we bij jou pleidooi. Deze gebieden waren niet onder beheer van de Nederlandse staat, maar in handen van private ondernemingen en daarom is de staat niet schuldig. Ter correctie, aannemend een schrijffoutje in je reactie, maar de Trans-Atlantische slavenhandel was geen VOC, maar een WIC onderneming. Zowel de VOC als de WIC, waren initiatieven vanuit de Republiek om en effectief handel te drijven, waaronder kaapvaart en smokkelhandel, zonder te hoeven te koloniseren. Het kolonisatieproces en verdediging was erg kostbaar. Het stichten van handelsposten was kost-effectief. Dit betekent niet dat de Staat helemaal geen vinger in de pap had. Het was een beleid. Zowel de VOC als WIC waren geoctrooieerde compagnieën met alleenrecht en mochten zelfs oorlog voeren! Het bestuur was in handen van de respectievelijk de Heren XVII en XIX, aangesteld door de verschillende kamers oftewel steden, die onderdeel vormden van het staatsbestel van de Republiek. Één lid vertegenwoordigde zelfs de Staten-Generaal en had een beslissende stem als er verdeeldheid was. Ik kan zo doorgaan. Eind conclusie: De Nederlandse staat moet haar verleden erkennen. Dat wil niet automatisch zeggen dat er tot herstelbetaling overgegaan moet worden. Dat is een andere discussie. Echter, historisch besef is de weg naar de toekomst.

  8. dikke deur

    @Maaskant: Horigen, slaven, lijeigenen zijn allemaal, zoals u al aangeeft, tamelijk vage begrippen. In sommige gevallen beschouwde de eigenaar het in zijn voordeel om de slaaf een gezin te laten stichten (zie het boek van Dahlhaus over Nieuwindt). Het is niet zo eenvoudig van elkaar te onderscheiden.
    Dan wil ik, nu @Drechi mij voor racist uitmaakt, erop wijzen dat in Virginia blanke slaven op de tabaksplantages werkten, en in Noord Afrika ook. In Zuid Afrika notabene kwamen de slaven uit Azië. Om Maaskant te parafraseren, “wat zei ik voor racistisch?”.
    En @lara, het is nog erger: onze eigen overheid werkte op DOK met Cubaanse, en op BOO met Filipijnse slaven. Nu voorbij, maar wisten wij daar iets van?

  9. iedereen hier tegen slavernij?
    heeeeel goed
    begin maar heel hard te werken aan de vrijheid voor
    al die dominicaanse en venezolaanse vrouwen die hier naar toe worden gebracht “mensenhandel” en hier als “snackhoer” worden gebruikt
    dat zijn nog eens SLAVEN, om maar niet te spreken over campo
    wil je wat doen tegen slavernij, je hebt genoeg kans , iedere dag…..

  10. Philippe Maaskant

    @All, bedankt voor de kritische reacties. Ik sta open voor dialoog.

    ​@ ​Jomano | ​”​Maaskant verdraait de feiten​” stel je. Mijn vraag is: welke?​.
    ​De Trans-Atlantische slavenhandel​ was geen overheidsactie maar een VOC-onderneming. De Duitse vervolgingsacties etc waren wel een overheidszaak daar. Dat is een verschil. Wat ik wil bereiken is, dat we eens objectief gaan kijken en uit de aloude clichés wegblijven

    ​@​Hoedanook​. Ik leg geen schuld bij slachtoffers, zoals je stelt. (waar doe ik dat in de tekst?) ​Waar ontken ik dat het onmenselijk etc. was. Waar rechtvaardig ik het in de tekst?

    ​@​Fred Schiedam ​@dikkedeur , Lijfeigenschap is de situatie dat iemands lichaam wordt beschouwd als het eigendom van de heer (landsheer, heerser) van een bepaald gebied. Het is een vorm van horigheid die de slavernij dicht benadert. Het verschil met slavernij is voornamelijk dat lijfeigenen een gezin konden stichten (wat met slaven lang niet altijd het geval was), een stukje land mochten bebouwen om hun gezin te voeden en niet zonder hun gezin en hun land konden worden verkocht.

    ​@Mano ​voor wat betreft de rol van de overheid bij slavernij, zie mijn opmerking bij Jomano.
    ​​”​het Antilliaanse of Surinaamse beleven van de Slavernij​” , waarom zou dat niet mogen​ evalueren? Het Nederlandse beleven van de Duise bezetting of de Islam kan zich toch ook ontwikkelen?
    ​”​Ik ben er trouwens heel zeker van dat hij de Holocaust nooit van z’n leven zou durven bagatelliseren​”. Vertel Mano, waar in mijn tekst bagatelliseer ik de slavernij?

    ​@​Curaçao Independiente ​ ​voor wat betreft de rol van de overheid​ (Nederland als Staat) ​ bij slavernij, zie mijn opmerking bij Jomano
    ​”Gaat ​ Nederland ook de Duitser eindelijk verlossen van hun schuld​” Dat is behoorlijk gedaan hoor. In de EU van vandaag is er respect voor Merkel en Duitsland.
    Na WW2 noemden we Duitsers nog meer dan 20 jaar “moffen”, goede Duitsers bestonden niet. Hoeveel meldingen van discriminatie tegen Duitsers zijn er geweest of komen nog binnen? ​ Tijd niet in Nederland geweest?​

    ​@​Someonewhocares. ​”​Een immoreel woordenspel, gelijk aan het ontkennen van de holocaust​” Jammer dat je niet op de inhoud ingaat. Ken je de “wet van Godwin” ? En waar ben ik racistisch?

  11. Drechi pe. LaSiwz en andere trollen van die bende zijn ook allemaal slaven van die veroordeelde.

  12. Het is alsof ik Knoops hoor zeggen dat Schotte het slachtoffer is van een onrechtvaardig systeem en daardoor onschuldig is. Maaskant verdraait de feiten. Mijn vraag is voor welke reden?
    Feit: Slavernij heeft altijd bestaan. Het superioriteitsgevoel van mensen om over anderen te heersen is tijdloos. De onderdrukte groep, waarvan de persoonlijke vrijheid is ontnomen, moet de heersende klasse naar willekeur bedienen. De Bijbel beschrijft de Joodse ballingschap in Egypte, maar tot heden zijn er verschillende vormen van traditionele en moderne slavernij.
    Het artikel gaat over schuldbekentenis van Nederland aan de slavenhandel. Maaskant komt met allemaal pleidooien waarom Nederland niet schuldig zou zijn, omdat je de historie in de tijd moet plaatsen en je vanuit het tijdsbestek moet oordelen. Dat is opzicht waar, maar zo ook moet de het hedendaagse slavenverleden vanuit het huidige optiek beoordeeld worden. Ja, Nederland is schuldig geweest aan specifiek de Trans-Atlantische slavenhandel. Net als de meeste Europese mogendheden uit die tijd. Dit betekent niet dat de Nederlander schuldig is. Net zoals een Duitser niet verantwoordelijk gesteld mag worden voor WOII, maar het wel Duitsland was die de oorlog heeft veroorzaakt.
    Het hele artikel is wirwar van verdedigingsredes die de plank misslaan. Ik wil niet eens in details treden. Wat wil Maaskant bereiken met dit ingezonden stuk? Het vraagt om reacties.

  13. Hoedanook

    Het was veel meer dan “Gedwongen Arbeid”! Ook heeft het niets te maken met het in stand houden van stereotiepen. Een stereotype is een vooroordeel of negatief denkbeeld dat niet overeenkomt met de werkelijkheid.
    De slavenhandel en slavernij was het stelselmatig ontmenselijking dat op morele wijze gerechtvaardig werd. In een een geleidelijk proces van morele rechtvaardiging tot aan eufemistisch labelen werden eeuwenlang tot aan heden de gevolgen van de slavenhandel en slavernij gebagatelliseerd om zo uiteindelijk de schuld bij de slachtoffers neer te leggen.
    Philippe Maaskant probeerd niets anders dan het verleggen van de verantwoordelijkheid.

  14. @Drechi, My own Country? Welk land mag dat wel zijn aangezien ik geboren en getogen ben op Curacao.

    Wat doe jij dan voor jouw zgn land. Net zoals alle soberanos en mfk-ers. leegstelen, illegal huizen bouwen, Cubaweg afstruinen voor Latinas dames terwijl je gezin thuis zit zonder eten, je rotzooi gooi je op straat. En maar GS naroepen en naroepen.

  15. Sterk stuk van Maaskant.

    Die ermee wel op heel wat teentjes gaat staan, want de racisme kaart trekken is de nationale sport op Curacao.

    Een heel lucratieve nationale sport.

  16. Fred Schiedam

    Goed betoog, feiten moet men beoordelen in het licht van hetgeen in die tijd gangbaar/gebruikelijk was.
    Wel 1 kleine kanttekening n.a.v. de zin “In Nederland is zelfs nooit slavernij geweest.” In Europa kende men het stelsel van lijfeigenen, in feite “gedwongen arbeid”.

  17. Drechi pa bosnan Tur

    Goed punt Mano!!!

  18. Drechi pa bosnan Tur

    Kijk Brian
    How shall I put this in Lehmans terms, so even you can grasp the concept….
    What I am going to say is in French. You know some French?
    Someone as intelligent as you must have at least a basic knowledge of the French language, right? Or Gppgle it if you must.
    Now pay attention Brian:

    Who the F…… do you think you are, coming to my island, pretending to know all the sollutions to all of our problems, whilst not sticking out ONE finger to help resolve the problems in your own country?????????

    My French understandable enough for ya? :):):):):)

  19. Ik reageer zelden of nooit op artikelen die over slavernij handelen, daar heb ik een goede reden voor. Ik denk namelijk een beetje anders over slavernij en verder over alle andere negatieve en/of beestachtige praktijken van de mens dan de zogenaamde ‘mensen’ die van nature goed zouden zijn of denken te zijn. En die denkwijze wordt mij zelden in dank afgenomen.

    Ik vind het namelijk helemaal niet vreemd dat mensen elkaar als beesten behandelen, omdat ik de mens als een van de meest afschuwelijke en afschrikwekkende wezens/beesten van het dierenrijk beschouw, de mens behoort tevens tot de laagste diersoort in en van het dierenrijk. Dat heeft de mens sinds mensenheugenis bewezen. Daar ben ik heilig van overtuigt! Niets wat de mens doet is mij vreemd, het gaat mij ook niet om blank of zwart, dat is en vind ik zo onbelangrijk als ik weet niet wat. Beiden soorten behoren immers tot hetzelfde stinkende vieze wrede beestenras dat zich de naam ‘mens’ heeft toebedeeld.

    Ik heb ook zo mijn twijfels of de mens inderdaad de intelligentste levensvorm op deze wereld is.

    Slavernij, georganiseerde bloedbaden en verder alles wat door het beestenras ‘mens’ als slechtheid wordt gekwalificeerd, zijn in feite de ‘mens’ eigen. Het probleem is dat de mens weigert te erkennen dat zij (of wij) niets anders zijn dan smerige, gemene, kwaadaardige, bloeddorstige roofdieren! Roofdieren die op een gegeven moment in de geschiedenis der mensheid op een of andere manier door een zogenaamde god bevoordeelt zijn geworden, en dat ten nadele van de hogere diersoorten van het dierenrijk. Maar ondanks het voordeel, komen we maar niet af van die zogenoemde erfzonde.

    Erfzonde betekent volgens mij niets anders dan ‘het beest zijn’ van de mens. Het beest in de mens dat ondanks zogenaamde ‘beschaving’ maar niet uit de mens kan of wenst te verdwijnen, het beest zit er in gebeiteld !
    Ik geloof helemaal niet in dat wat zoveel filosofen e.a. beweren over de mens, namelijk dat de mens van nature goed is. De mens is alleen goed als zijn levensomstandigheden ook goed zijn. Maar zelfs dan kan de mens niet van z’n erfelijke zonden afkomen, namelijk het roven, moorden, bedriegen, slavernij, kortom alles wat diezelfde ‘mens’ als slecht en kwaadaardig beleeft en/of kwalificeert..

    Maar wat ik nooit zal doen is het historisch beleven van een groep of van welk volk dan ook bagatelliseren! En daar is P. Maaskant mee bezig! Ik snap het niet, een heleboel wat hij schrijft berust op waarheden, maar dat moet je niet gaan meten met het Antilliaanse of Surinaamse beleven van de Slavernij. Het is kinderachtig en komt op mij over als een soort van schuldgevoel. Wat stoort Maaskant zo? Ik ben er trouwens heel zeker van dat hij de Holocaust nooit van z’n leven zou durven bagatelliseren, dat durft hij gewoon niet, in ieder geval niet openlijk!

    Heb overigens altijd gevonden dat de huidige Nederlander, de ‘gewone’ volkse Nederlander, geen schuldgevoelens hoeft te koesteren omtrent het gebeurde, namelijk de slavenhandel etc., dat dient een zaak van de Nederlandse overheden te zijn. Want enige mate van schuld is er wel degelijk, en dat dient niet door het ‘gewone’ Nederlandse volk door de strot geduwd te worden.

    Persoonlijk ken ik vrijwel geen schuldgevoelens. Tenzij ik bewust iets slechts of gemeens uithaal met een zwakkere dan ik, maar dat doe ik nooit. Ben zeker geen heilige, maar ik ben niet kwaadaardig of gemeen, In vroegere gesprekken met Nederlanders heb ik vaak aangegeven dat ik me absoluut niet schuldig zou voelen indien mijn voorvaderen bij de slavernij betrokken zouden zijn geweest. Omdat het helaas ‘de mens’ eigen is!

  20. CI, Ik blijf me verbazen hoe weinig jij van de geschiedenis van je Eigen eiland afweet (maarja je bent hier volgens mij niet een geboren toch DV?).

    Toen de Hollander op het eiland kwamen was er vrijwel geen Carube of Awawak meer over. Deze waren allemaal al naar Santo Domingo gestuurd om er te werken in de mijnen en vrijwel niemand die dat overleefde.

    Het is tijd om jou 1 keer her op te voeden.. Vooral de adoratie van de MFK is iets waar we ons zorgen om maken.

  21. Curaçao Independiente

    Het blijft me verbazen, dat anno 2017 nog van alles bedacht wordt om de schuld van Nederland in de slavernij handel, te bagataliseren en zelf te ontkennen. Het is geschiedenis en gedane zaken maakt niet uit hoe hoog men springt of onder de grond kruipt het zijn niet meer te veranderen. Alles in het leven heeft zijn gevolgen en als de momument de gevolg is voor de ruim 200 jaren slavenhandel is het toch niet zo zorg? De Duitsers hadden naast de schuld ook herstelbetallingn moeten doen incl. verplichte kennis overdracht aan de winners van de oorlog. En dat voor een periode van amper 5 jaar durende oorlog, best duur toch? In vergelijking is Nederland spotgoedkoop afgekomen van de gevolgen! Curaçao had zijn eigen inwoners die door Europeanen waaronder Spanjaarden maar ook Nederlanders hun land gewoon onteigend/gekonoliseerd werden, de Arawakken. Het is buiten propotionele arogantie van de opinie schrijver dat iemand land, cultuur, vrijheid en zelf hun leven afpakt hedendaags nog probeerd te rechtvaardigen. Typisch gedraag van konolisator mentaliteit, mischien tijd om heropgevoed te worden.
    Dezelfde zou kunnen gaan voor WWII 4 en 5 mei, gaat Nederland ook de Duitser eindelijk verlossen van hun schuld? Ik kreeg de idee dat het met de jaar iets meer wordt ingewreven dan ooit tevoren en de meest ironisch door een generatie die niet eens geboren is tijdens WWII. Wel wijzen naar de ander maar niet mans genoeg om eigen foute verleden te herkennen?

  22. Drechi pa bosnan Tur

    Dikke deur? Die naam is helemaal niet toepasselijk op jou. Jij moet eigenlijk “Dikke plaat voor je kop” gebruiken.
    Vuile, laag bij de grondse rasist! BDKBM.

  23. Someonewhocares

    Een immoreel woordenspel, gelijk aan het ontkennen van de holocaust. Dit door bewust verkeerde vergelijkingen te maken en het anders te benoemen. Bewust verwarring scheppen om verantwoordelijkheid te ontlopen. Walgelijk racistisch spel Philippe Maaskant.

  24. ehm….seriously WTF.

  25. dikke deur

    Door dingen anders te gaan noemen verandert er niets aan.
    Ook is mij het subtiele verschil niet duidelijk tussen “slavernij” en “lijfeigenschap”, wat in Europa en Nederland wel bestond.
    Neemt niet weg dat Maaskant in grote trekken gelijk heeft.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *