FD | Top ABN Amro herhaaldelijk aangesproken op witwasproblemen

Ivo Bökkerink, Pieter Couwenbergh

Commissarissen hebben hier recent over getuigd in het lopende onderzoek naar mogelijke overtredingen van de witwaswetgeving door ABN Amro | ANP

De raad van commissarissen van ABN Amro heeft in 2015 en 2016 het toenmalig bestuur onder leiding van Gerrit Zalm herhaaldelijk en met klem gewaarschuwd dat compliance-problemen, zoals die bij de controle op witwassen, niet voortvarend genoeg werden opgelost.

Een aantal toenmalige en huidige commissarissen heeft hier recent over getuigd tegen Justitie in het lopende onderzoek naar mogelijke overtredingen van de witwaswetgeving door ABN Amro.

De interne waarschuwingen en getuigenissen van commissarissen kunnen gevolgen hebben voor het lopende onderzoek naar ABN Amro door het Openbaar Ministerie en de Fiod. Dit onderzoek onder de naam Guardian is vorig jaar gestart en zal waarschijnlijk op zijn vroegst aan het einde van dit jaar afgerond worden. Dan zal blijken of ABN Amro en de statutair verantwoordelijke bestuurders strafbare feiten worden verweten. Justitie zal daarbij onder meer kijken wie er wist van de problematiek, wie verantwoordelijk was en of er voldoende actie is ondernomen.

Onderschat

De rvc heeft het toenmalige bestuur in 2015/2016 in steeds strengere bewoordingen aangespoord om meer actie te ondernemen. Ook vonden zij dat de voor compliance verantwoordelijke bestuurder Caroline Princen de problemen niet onder controle kreeg en vervangen moest worden. Zij vreesden dat ABN Amro in opspraak zou kunnen raken waardoor mogelijk klanten zouden weglopen. Maar naar hun gevoel gaf de top van de bank te weinig gevolg aan hun waarschuwingen. Niet omdat de focus van het bestuur te veel lag op de commercie, maar omdat Zalm en zijn collega’s de ernst van de situatie volgens de rvc onvoldoende inzagen.

De aanvaringen over compliance binnen de top blijken uit het morgen te verschijnen boek De Staatsbank; ABN Amro klem tussen ambtenaren en bankiers van FD-journalisten Ivo Bökkerink en Pieter Couwenbergh. Het boek is gebaseerd op gesprekken met ruim honderd betrokken binnen en buiten de bank en niet-publieke documenten.

Compliance op rood

Uit het boek blijkt onder meer dat ABN Amro de processen die de controle op zijn klanten en de transacties die zij uitvoerden moesten borgen circa twee jaar lang niet op orde had. Een groot deel van die periode stond het interne dashboard voor het Compliance-onderdeel onder meer door deze problemen op rood.

De afdeling kampte bij de witwascontroles – het zogeheten Transaction & Client Monitoring en Filtering – gedurende een deel van 2015, heel 2016 en een deel van 2017 met fikse achterstanden op IT-gebied. Minstens een jaar lang zag de afdeling compliance zich daarom gedwongen de fraude- en terrorismelijsten handmatig bij te houden. Werknemers moesten daarvoor structureel overwerken.

Onhoudbaar

Ook op andere gebieden ging het mis bij het compliance-onderdeel. Zo lukte het niet om voor de wettelijke deadline de regels en systemen om marktmisbruik tegen te gaan in te voeren. De bank haalde ook zijn eigen deadlines niet om de nieuwe regels voor financiële instrumenten onder de naam MIFID II op tijd in te voeren.

In de eerste helft van 2016 gaf het bestuur op aandringen van de raad van commissarissen toe dat de situatie bij de witwascontrole onhoudbaar was en dat er een duurzame oplossing moest komen. De rvc riep het bestuur op ‘de compliance-situatie te bezien als een zaak van urgentie’ en om ‘fermer op te volgen’. Zalm werd door hen ook apart aangesproken op de beloftes van verbetering bij de afdeling compliance, die naar hun gevoel niet werden waargemaakt.

Moeilijke wederopbouw

Zalm en zijn team wezen in reactie op de voortdurende kritiek van de rvc op de bijzonder moeilijke situatie die zij als bestuur in 2008 hadden geërfd. Na de nationalisatie was de top jarenlang bezig de bank weer op te bouwen. Het toenmalige bestuur zag zich bovendien gesteund in de Verklaring van Geen Bezwaar die toezichthouder DNB gaf voor de beursgang eind 2015. Dat zou een bewijs zijn dat de bank volgens de eisen van destijds ‘schoon’ was.

Pas in de loop van 2017 werd er bij de witwascontroles door ABN Amro een structurele oplossing gerealiseerd. Zalm was toen al opgevolgd door Kees van Dijkhuizen. Onder zijn leiding zou de bank de investeringen in witwascontrole later structureel opvoeren. Van Dijkhuizen wordt aanstaande woensdag opgevolgd door Robert Swaak.

Lastig te bewijzen

Om een structureel falende compliance aan te kunnen tonen onderzoekt het OM zeven zaken waarbij ABN Amro mogelijk nalatig is geweest. Voor zover bekend betreft het onderzoek het derde in zijn soort in de bancaire sector. In 2018 kreeg ING een recordboete van €775 mln voor falend witwasbeleid. Een soortgelijk onderzoek naar de kleine Amsterdam Trade Bank loopt nog.

Het is voor het OM bijzonder moeilijk gebleken om aan te tonen dat bestuurders bij ondernemingen die over de schreef zijn gegaan op de hoogte waren en ook bewust sturing gaven aan de strafbare feiten. Ook bij ING is niet dit niet gelukt. Er is ook geen relevante jurisprudentie op dat vlak.

ABN Amro geeft geen commentaar. Hangende het onderzoek doen het OM en de Fiod geen inhoudelijke mededelingen. Wel stelt het OM dat bij een onderzoek als dat naar ABN Amro ook wordt gekeken wie verantwoordelijk kan worden gehouden voor eventuele strafbare feiten. ‘We kijken dan altijd breed, dus ook naar eventuele (natuurlijke) personen die we een mogelijk strafrechtelijk verwijt kunnen maken.’

Bron: Financieel Dagblad

5 Reacties op “FD | Top ABN Amro herhaaldelijk aangesproken op witwasproblemen

  1. Curacao revisited

    Yes drechi is back! Handje ophouden?

  2. Drechi pa bosnan Tur

    Waar stond ABN alweer voor…
    Algemene Bank Nigeria????????? Nicaragua? Noord Ierland? Hmmmmm

  3. ABN/AMRO had inderdaad beter kunnen witwassen via de rekening van de moeder van Stephen Capella in Panama.

    Dat is namelijk onbestraft gebleven.

  4. Ondanks falend bestuur heeft het bestuur toch forse bonussen kunnen binnenharken.

  5. Stephen Capella bankieren, kennen wij hier ook.

    Of niet, Neysa Isenia?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *