FD | Overname porno- en gokklanten brengt ING in grote verlegenheid

Rutger Betlem, Gaby de Groot, Johan Leupen | Financieel Dagblad

Nederlandse grootbanken hebben als beleid om gokken en pornohandel uit te sluiten vanweg fraudegevoeligheid. Het is voor banken lastig om te controleren wie eigenaren van deze bedrijven zijn en of tegenprestaties voor transacties wel geleverd zijn

De grootste overname van ING sinds de kredietcrisis is voor de bank uitgelopen op een desillusie. Het ingelijfde betaalplatform Payvision bediende jarenlang dubieuze klanten in de porno- en gokindustrie. ING heeft bijna tweehonderd miljoen verloren op de aankoop. Dit blijkt uit onderzoek door het FD.

In het kort:

  • De grootste overname van ING sinds de kredietcrisis is een hoofdpijndossier geworden.
  • ING’s dochter Payvision heeft jarenlang dubieuze klanten bediend in de porno- en gokindustrie.
  • De bank heeft bijna tweehonderd miljoen verloren op de overname die ING tot de nieuwe Adyen had moeten maken.

ING zat zo in zijn maag met zijn fintechdochter dat afgelopen september de winstgevendste portefeuille, die van de pornoklanten, voor €1 in stilte is overgedragen aan een voormalige eigenaar van Payvision. Ruim een maand eerder moest ING ruim de helft afschrijven op Payvision, dat de bank in 2018 nog €350 mln kostte.

Volgens ING houdt de afschrijving van €188 mln op Payvision verband met de coronacrisis. Andere betaaldienstverleners doen door de coronacrisis juist goede zaken. Onder invloed van de lockdowns stijgt het aantal online transacties enorm.

Bij de overname noemde toenmalig topman Ralph Hamers de fintech ‘zeer strategisch’. Ondertussen stond Payvision al jaren op de radar van de Amerikaanse witwaswaakhond FinCEN en verschillende Amerikaanse banken vanwege de verwerking van verdachte transacties en het bedienen van klanten die niet in het reguliere bankencircuit terecht konden.

Dat blijkt uit een tiental staatsgeheime transactiemeldingen die onderdeel zijn van de FinCEN Files, in handen van journalistencollectief ICIJ. Het FD heeft inzage in deze documenten.

Pornhub

ING baarde begin 2018 opzien door zich in te kopen in de wereld van online transacties, een domein dat banken lang verwaarloosd hadden. Met Payvision hoopte de bank zijn eigen Adyen in te lijven. Pas daarna groeide intern het besef over de besmette reputatie van Payvision, zo zeggen diverse betrokkenen. Bovendien stelde de technologie teleur; het bedrijf is tweeënhalf jaar na de overname nog altijd niet geïntegreerd binnen de bank.

Payvision viel niet alleen uit de toon door zijn clientèle, maar ook door zijn handelswijze. Medewerkers van Deutsche Bank en Bank of New York Mellon waarschuwden vanaf 2013 meermalen voor het opknippen van grote transacties in kleinere bedragen zonder dat daar een duidelijke aanleiding voor was. Dat hoeft niet illegaal te zijn, maar het zette de instanties wel op scherp.

Over ettelijke maanden werden er tientallen miljoenen overgemaakt aan een select groepje klanten van het bedrijf, waaronder Pornhub, een van de grootste pornoplatforms van de wereld. Ook deed Payvision zaken met Allied Wallet, dat door de Federal Trade Commission is beboet voor zijn rol in beleggingsfraude en piramidespellen

Payvision wordt ook nog eens achtervolgd door een Oostenrijkse claimclub, die stelt dat het bedrijf een rol heeft gespeeld bij het faciliteren van beleggingsfraude met binaire opties. Gedupeerden eisen nu bijna €10 mln aan schadeloosstelling en deden hun beklag bij verschillende toezichthouders, waaronder De Nederlandsche Bank.

Risicoprofiel

Nederlandse grootbanken, ook ING, hebben als beleid om gokken en pornohandel uit te sluiten vanwege de fraudegevoeligheid. Het is voor banken lastig om te controleren wie de eigenaren van deze bedrijven zijn en of de tegenprestaties voor hun transacties wel geleverd zijn. Veel gok- en pornobedrijven zoeken bovendien de grenzen van de wet op door zich te vestigen in belastingparadijzen en jurisdicties met minimale handhaving.

Het verwerken van deze betalingen geldt als dusdanig riskant dat er soms wel 15% commissie in rekening gebracht wordt per transactie. Payvision plukte daar de vruchten van. Op papier zag de overname van het bedrijf eruit als een gouden deal voor ING. Daar is niet veel meer van over. De omzet en winst dalen sterk bij het betaalbedrijf.

ING bevestigt dat het risicovolle klanten bij Payvision inmiddels de deur heeft gewezen. Dat proces is volgens de bank al in 2018 in gang gezet. Een aantal klanten kon niet onmiddellijk een alternatieve betalingsprovider vinden. Hun is, ondanks de risico’s voor de bank, ruim de tijd gegeven een vervanger te vinden.

Oprichter is trots op Payvision

Oprichter Rudolf Booker laat per e-mail weten trots te zijn op wat hij en Payvision bereikt hebben. De overname valt volgens hem ‘geenszins als flop te kwalificeren’. Booker, die in april van dit jaar vertrok bij Payvision, meldt verder dat ‘in mijn tijd geen klantengroepen op verzoek van ING zijn afgestoten’.

ING zegt vertrouwen te houden in Payvision. De combinatie kan volgens de bank nog steeds ‘een sterke propositie zijn’ op het gebied van online betalingen. Sinds de overname zijn er ‘stappen gezet om de governance en het risicoprofiel van het bedrijf verder in lijn te brengen met ING’. DNB had daar ook een handje in. De toezichthouder deed dit jaar nog onderzoek naar hoog-risicoklanten van het bedrijf.

Reacties ING en Rudolf Booker, medeoprichter Payvision

ING laat weten nog altijd tevreden te zijn met de overname van Payvision. De bank ziet de investering als een deal voor de lange termijn. Aangezien steeds meer van hun zakelijke klanten ook online verkopen, komt de techniek van Payvision goed van pas. De bank geeft aan dat er de afgelopen jaren hard is gewerkt aan het terugdringen van de risico’s bij Payvision. Van een groot aantal klanten is afscheid genomen. De omzet en winst van het bedrijf blijven daardoor sterk achter bij de rest van betaalmarkt. ‘Onze nieuwe klanten hebben een lager risicoprofiel en daardoor een lagere opbrengst per transactie.’ ING wil niets kwijt over de verwachtingen voor de komende jaren. Dat de volledige goodwill van Payvision (€188 mln) is afgeschreven, moet worden gezien in het licht van de coronacrisis. Dat de twee bedrijven nog altijd niet samen zijn, heeft alles te maken met verschil in schaal, aldus ING. ‘De samenwerking tussen een grote financiële instelling als ING en een relatief kleine fintech kost op meerdere fronten tijd.’ Het bedrijf moet als het aan ING ligt uitgroeien tot het ‘center of excellence’ van alle betaalactiviteiten van het bedrijf.

Oprichter Rudolf Booker laat in reactie op een reeks schriftelijke vragen weten dat hij ‘op zich best trots is op wat er vandaag bereikt is’. Zijn bedrijf is ‘van nul af aan opgebouwd met hard werk, strategische visie en ondernemersrisico’. ‘Payvision had onder mijn beleid een divers klantenbestand waarbij integriteitsgevoelige sectoren zoals de gambling en adult entertainment industrie niet uitgesloten waren.’ Hij benadrukt dat in 2010 de politieke wens is geuit vanuit het ministerie om ook dergelijke sectoren in staat te stellen primaire betaalfaciliteiten te onderhouden. ‘In mijn tijd zijn er geen klantengroepen op vraag van ING afgesloten.’

De overname van Payvision door ING valt volgens Booker ‘geenszins als flop te kwalificeren’. Naast de klanten moeten volgens hem ook de techniek, ‘know-how’, en het ‘menselijk kapitaal met alle kennis en ervaring’ worden meegewogen.

Bron: Financieel Dagblad

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *