Open brief: Potjes breken

open brief1 Van onze Aruba Correspondenten

Aan: de premier van Aruba,

De oproep van de heer Buijink aan alle Nederlanders om hun reactie te geven op de vernieuwde gedragscode van de Nederlandse Vereniging van Banken (VNB), waarvan hij de voorzitter is, is een niet te missen kans voor Aruba. De inhoud van die code werd beschreven in het NRC-Handelsblad van 11 april 2014.

Advertentie

U kunt als begenadigd bestuurder in gesprek gaan met ons allen en ons uitleggen hoe u Aruba feitelijk en duurzaam van de financiële ondergang zult redden.
Zoals wij allemaal weten kampt de Arubaanse regering al jaren met een gevaarlijk stijgend begrotingstekort en een inmiddels riskante overheidsschuld.
Om het hoofd boven water te houden moet de regering steeds meer lenen en zo zijn we met z’n allen in een situatie terechtgekomen in een penibele situatie.
De overheidsschuld is gestegen tot 3.5 miljard florin.
Het is met banken net zoals met overheden.
Als de gewoonte is ontstaan om schulden te maken is het moeilijk om zuinig te leven.
Het jaarverslag 2013 van de Raad van Advies is zeer bezorgd over de overheidsfinanciën. Ondanks alle gemaakte afspraken over een ‘balanced budget’ is dat feitelijk nog niet gelukt.
Het constitutioneel vastleggen van begrotingsregels levert onvoldoende op als de praktijk van suppletoire begrotingen en het structureel weglaten van kosten op de begroting op dezelfde voet worden voortgezet.
Het instellen van weer een financieel adviesorgaan zal niet bijdragen aan gezonde overheidsfinanciën.
De regering zal regelmatig om een uitgebreid en transparant overzicht van de overheidsinkomsten en –schulden door de Centrale Bank en het CBS moeten vragen.
Dat is onmisbaar voor een goed overzicht van de werkelijke stand van zaken en het bewaken van de uitgaven.

Cordon sanitaire
Samen met deze code publiceerde de VNB ook een maatschappelijk statuut en een reeks gedragsregels, inclusief de plicht voor alle bankmedewerkers in Nederland om een eed of belofte af te leggen dat men zich houdt aan de gedragsregels (‘U werkt integer en zorgvuldig’).
Ook u Excellentie, hebt een gelijksoortige eed of belofte afgelegd, toen uw kabinet aantrad. Het is van belang dat de regering en het parlement het vertrouwen van de samenleving weer weten te herwinnen, evenals de banken na de desastreuze kredietcrisis.
Een dergelijke financiële overheidscrisis, dan wel een Koninkrijks-interventie lijkt ons ongewenst.
Uw regering draagt uit dat uw inwoners kunnen rekenen op betrouwbare, dienstbare en transparante bestuurders.
Regering en parlement zijn uiteraard zelf verantwoordelijk voor de continuïteit en betrouwbaarheid van hun dienstverlening.
Deze opvattingen horen en zien wij dagelijks in de pers en op radio en tv.
Deze doelstellingen komen ons zo vanzelfsprekend voor, dat het steeds bloemrijker opschrijven daarvan een weinig wantrouwend maakt.
Wij vragen ons af (met het NRC) of dienstbaarheid, transparantie en betrouwbaarheid nieuwe inzichten zijn?
Is er binnen de regering en het parlement voldoende discussie geweest hoe de pijnlijke maatregelen over te brengen aan uw toegewijde politieke aanhang en aan de oppositie en de gremio?
Bevoegdheid houdt immers óók verantwoordelijkheid in.

Beloften: politiek kapitaal
We willen onze reactie beperken tot twee aspecten.
Uw kabinet heeft transparante, dienstbare en betrouwbare bestuurders.
Zij moeten de torenhoge Arubaanse overheidsschuld oplossen, maar hoe?
Dat is cruciaal, want we kunnen geen failliete landshuishouding achterlaten voor onze kinderen. Staatssecretaris De Vries van Koninkrijksrelaties meldde bij de behandeling van de Koninkrijksbegroting 2001 dat met de invoering van “Calidad” (deugdelijk bestuur) in Aruba vooruitgang is geboekt.
Wel ontbreekt nog wetgeving over ‘plichtsverzuim bij begrotingsoverschrijding’.
Ook moet er nog een landsverordening komen tot regeling van nevenfuncties van politieke ambtsdragers.
De Staatssecretaris verwees naar het Rapport “Caldidad” van de AVP en de drijvende kracht daarachter, Gevolmachtigd Minister Mito Croes.

Het is goed stil te staan bij de beroemde uitspraak van Mito Croes uit 1995: “Good government is bad politics and bad politics is good government.”

Mito Croes zei toen dat het van groot belang is dat politici en ambtenaren zich realiseren dat integer handelen de basis van de rechtsstaat is en dat zij op hun handelen of nalaten aangesproken kunnen worden.
De tijd lijkt voorbij om structureel een politieke illusie als houvast te handhaven.
Een sluitende begroting moet worden gerealiseerd in het hier en nu.
Wij begrijpen dat u zich als premier verantwoordelijk voelt voor het welzijn van ons allen en dat u daarvoor ook de aansprakelijkheid accepteert namens het gehele kabinet.
Wij hopen ook dat uw kabinet het causaal verband ziet tussen het buitenproportioneel gestegen begrotingstekort, de te sterk gestegen overheidsschulden en het overheidsoptreden van de laatste jaren.
U bent voor de ongewenste ontwikkeling van de overheidsfinanciën door de verschillende adviesorganen bij herhaling gewaarschuwd.
Ook uw parlementariërs en ambtenaren hebben u geïnformeerd over hun toenemende bezorgdheid betreffende de overheidsfinanciën.
Desondanks werd niet tijdig een andere koers ingezet.
Wij zouden ons kunnen voorstellen dat u binnenkort met de gremio en de Staten overlegt over uw voorstel van samenhangende maatregelen om de overheidsfinanciën per direct te saneren. Daarbij zal een transparante argumentatie niet kunnen ontbreken.

Feiten gaan boven politiek
De Comptabiliteitsverordening zal ondermeer met de noodzakelijke toetsingsnormen moeten worden aangepast, zoals de Raad van Advies in zijn jaarverslag van 2013 aangeeft.

“Immers, bovenal is in Aruba een begrotings- en uitvoeringsdiscipline vereist.”

Uitstel lijkt niet langer mogelijk.

Excellentie, wij willen tenslotte graag worden geïnformeerd hoe uw regering de gewenste cultuur van dienstbaar en duurzaam besturen blijvend zal internaliseren en op welke termijn?
Op welke manier het hele parlement uw beleid zal controleren is essentieel.
Zal dat bij voorbaat traditioneel goedkeurend zijn, of zoals onvermijdelijk is in een moderne democratie?

Verantwoording
Dit artikel is opgesteld in de vorm van een brief ‘namens’ de hierna genoemde instanties: de Raad van Advies van Aruba, de Centrale Bank van Aruba, de Algemene Rekenkamer van Aruba, de SER van Aruba, het CBS van Aruba en de Koninkrijksregering (nog op de achtergrond).
Die zouden een dergelijke apologie wellicht hebben ondernomen, maar kleinschaligheid, loyaliteit en de eigen verantwoordelijkheid, maakten dat waarschijnlijk een ondoenlijke en onbezonnen exercitie.

©2014 Renée van Aller & John de Vries

bron: Knipselkrant Curaçao

Advertentie

back home

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *