NTR | ‘Zonder onze Caribische eilanden, had de Tweede Wereldoorlog langer geduurd’

DEN HAAG – Wat weten we eigenlijk over de rol van onze Caribische eilanden tijdens de Tweede Wereldoorlog? “Veel te weinig”, vindt oud-marinier Jos Rozenburg. Hij deed jarenlang onderzoek en schreef daar een boek over.

“Met de rest van Nederland, dacht ik ook dat er nooit gevochten was op de eilanden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Niets blijkt minder waar. Sterker nog: zonder hulp van onze Caribische eilanden, had de oorlog langer geduurd.”

“De eilanden waren verschrikkelijk belangrijk, want daar waren de raffinaderijen die de vliegtuigen en tanks van de geallieerden van brandstof voorzien. De Duitsers hebben Aruba en Curaçao aangevallen.”

Oud-marinier Jos Rozenburg en sergeant-majoor Elvis Manuela in het debatprogramma Kwesties (NTR)

Tijdens de oorlog kregen inwoners de opdracht om ’s avonds in totale duisternis te leven, zodat de Duitse onderzeeboten de kust niet konden zien. “Inwoners moesten alle ramen van hun huis verduisteren. Auto’s reden ’s avonds zonder licht. Het werd geweldig nageleefd, geen lampje was meer zichtbaar.”

Sergeant-majoor Elvis Manuela spant al jaren in voor meer diversiteit bij Defensie en probeert Caribische jongeren te inspireren om bij daar ook aan de slag te gaan. | Foto: John Samson

“De grootste daden die er verricht zijn, zijn onderbelicht gebleven”, aldus Rozenburg. “Op de middelbare school wordt op de eilanden vanuit een Nederlandse bril onderwezen. Iedereen kent Anne Frank, maar als je vraagt naar de eigen geschiedenis dan weten mensen maar één ding. De verduistering.”

‘Niet honderden, maar duizenden Caribische namen gevonden’
Acht jaar lang deed Rozenburg – in zijn vrije tijd – onderzoek naar de rol van de Caribische eilanden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het leverde niet honderden, maar duizenden Caribische namen op.

De Caribische mannen waren vaak werkzaam in de machinekamer van schepen. “Dat was de gevaarlijkste plek met een onderzeeboot in de buurt. Als je werd getorpedeerd, was de kans heel groot dat je er niet levend uitkwam.”

‘Overal ter wereld zijn er oorlogsgraven van Antillianen’
“Toen ik hoorde dat de oorlog zonder de eilanden waarschijnlijk langer had geduurd, viel ik stil”, vertelt Elvis Manuela. Hij is sergeant-majoor bij Defensie en is geboren op Curaçao. “Als ik dit soort verhalen hoor, word ik heel trots en tegelijkertijd vreet het aan me dat we zo weinig hierover leren.”

Zowel Rozenburg als Manuela missen de betrokkenheid van de Caribische gemeenschap. Zeker nu het Koninkrijk der Nederlanden 75 jaar bevrijding viert. “Sterker nog, er zijn over de hele wereld oorlogsgraven van Antillianen. Maar mensen weten niet welke rol de eilanden hebben gespeeld.”

‘Mijn droom is dat de Caribische scholieren hierover leren’
Rozenburg’s droom is dat het boek vertaald wordt naar het Papiaments en dat scholieren meer over ‘hun eigen en onze gezamenlijke geschiedenis’ leren. “We moeten de jeugd in hun eigen taal vertellen over de heldendaden van hun oma’s en opa’s. Maar ik heb niet de middelen. Ik ben nog steeds op zoek naar hulp.”

Beiden willen graag een gesprek met minister Ank Bijleveld van Defensie. “Bovendien”, stelt Manuela, “kunnen deze verhalen  flink helpen in de strijd voor meer diversiteit binnen Defensie. Je beseft dat je als mens, ook vanuit een klein eiland, zoveel kunt betekenen voor de wereld.”

 

Bron: NTR/Caribisch Netwerk

6 Reacties op “NTR | ‘Zonder onze Caribische eilanden, had de Tweede Wereldoorlog langer geduurd’

  1. Verduisteren is toch wel iets anders dan razzias en hele wijken die op treinen worden gezet om naar een concentratiekamp te worden gestuurd en steden die gebombadeerd worden.
    Lees het boek over de Koninging van Paramaribo maar. Dan krijg je een goed idee hoe ze daar de oorlog beleefde

  2. …..”Op de middelbare school wordt op de eilanden vanuit een Nederlandse bril onderwezen. Iedereen kent Anne Frank, maar als je vraagt naar de eigen geschiedenis dan weten mensen maar één ding. De verduistering.”….

    Vreemd eigenlijk, al 50 jaar levert Curaçao/ NA, haar eigen Minister van onderwijs. Blijkbaar waren het hele luie of gemakzuchtige Min van Onderwijs die klakkeloos het onderwijs curriculum van Nederland overnamen en dan meer tijd hadden om te snoepreizen….

  3. Met de rest van Nederland, dacht ik ook dat er nooit gevochten was op de eilanden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

    Spreek voor jezelf Oud Marinier.
    Tijdens mijn studie jaren in Nederland kwam ik erachter dat veel Nederlanders dit juist wel wisten!

  4. @ Joseph S

    Er zijn beelden te vinden op Youtube, genomen vanuit een U-boot, terwijl deze voor de kust van Curacao ligt.
    Ook zijn er diverse schepen voor de kust van Aruba en Curacao getorpedeerd.
    Het klopt ook dat een groot aantal schepen van de KNSM tot zinken zijn gebracht en dat daarbij Antillianen om het leven zijn gekomen.

    Wat echter niet klopt is de bewering dat de raffinaderijen 60 % van de brandstofvoorziening van de geallieerden op zich hebben genomen, of dat de eilanden het grootste deel van de high octane vliegtuigbrandstoffen op zich hebben genomen.
    Was vorig jaar (of het jaar ervoor) bij een lezing waar haarfijn werd uitgelegd hoeveel brandstof waar werd geproduceerd en, in tegenstelling tot wat de eilanden beweren, is slechts een klein deel van de brandstoffen hier geproduceerd. Het grootste deel kwam gewoon uit de VS.
    Om de een of andere reden wil men dat hier niet accepteren, hoewel alle beschikbare productiecijfers anders aantonen.

    Wat men voor het gemak ook maar even vergeet, en dit is niet racistisch of denigrerend bedoeld, is dat de eilanden toen volledig onder Nederlands en Amerikaans bestuur stonden. M.a.w. de lokale bevolking had weinig te vertellen over de richting van het bestuur of over het bestuur op zich.
    Nu claimen dat ‘Curacao dit wel even heeft gedaan’ is hetzelfde als gaan claimen dat je het brood, dat je zojuist bij de bakker op de hoek hebt gekocht, zelf hebt gebakken. Dat is dus niet zo en daarom moeten we ophouden om het huidige Curacao te vergelijken met het Curacao van toen. Het is werkelijk appels met peren vergelijken.

  5. “De Duitsers hebben Aruba en Curacao aangevallen”

    Dus Bonaire hebben de moffen destijds links laten liggen?
    Laat Joseph S niet lachen aub: de U-boten hadden óók daar intereresse in want er verbleven nogal wat staatsgevaarlijk geachte geinterneerden destijds in Kamp Holland

    Onze huidige lokale machthebbers lijken er overigens ook volledig achterhaalde duitse waanbeelden op na te houden waar wij allen sinds donderdag jl de vruchten van mogen plukken..

    SPERZEIT ist wieder züruck!!!

  6. Abraham Mossel

    En pas nu na 75 jaar komen Rozenburg en Manuela er achter of er nog wat te halen is uit de schatkist van Nederland 8 jaar over een boek doen vind ik een lange tijd. Iedereen kent Anne Frank uit het achter huis, nou ik had het verhaal over Anne Frank liever niet gekend bijna 5 jaar onder gedoken in een zolderkamer. O O O wat een ramp is het geweest om op curacrimp elke dag voor donker als vrij man / vrouw kind rond te kunnen lopen en s’avond het licht uit O O O wat een ramp, ik ken nog wel een paar meer rampen heden ten daagse morden de negers elkaar in Afrika nog uit, is ook een ramp.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *