26 C
Willemstad
• donderdag 24 juni 2021 01:05

Laatste reacties

- Advertentie -

Column Hessels | Naar goede Koninkrijksrelaties

Door Armand Hessels

Opinie Armand Hessels | Naar goede Koninkrijksrelaties

De door Nederland gevolgde procedure om de regeringen van Curaçao, Aruba en Sint Maarten een dik pak voorwaarden te sturen, blijkbaar met de boodschap dat die binnen 4 dagen en op basis van geheimhouding ten teken van ‘politieke commitment’ bij ‘het kruisje’ moest worden getekend, heeft kwaad bloed gezet, zowel op de eilanden als in Nederland.

De twee voor Aruba moeilijkst te behappen voorwaarden betroffen de vervanging van de Landsverordening Aruba financieel toezicht (LAft) door de Rijkswet financieel toezicht (Rft) en de instelling van een toezichthoudende ‘Caribische Hervormingsentiteit’ (CHE). Dit werd ervaren als een ‘onder-curatele-stelling’ die op bazige wijze was opgelegd. Deze ‘botte’ gang van zaken maakte daardoor heel wat negatieve emoties los. Mede dankzij de ‘Realpolitik’ van de Arubaanse premier kwam er een dialoog op gang om te komen tot een voor beide landen aanvaardbaar akkoord. Maar ook de Nederlandse Tweede Kamer roert zich nu en pleit bij haar regering om meer inspraak en inbreng van de Caribische partners in het Koninkrijk.

- Advertentie -

Storm in een glas water!?
Nu verspeelde Aruba in zekere zin haar recht van spreken over de LAft door meer dan anderhalf jaar na de verstreken termijn van de eerste LAft nog steeds niet te hebben gezorgd voor een acceptabele vervanging. Volgens de premier van Aruba is er echter weinig verschil tussen de LAft en de Rft. De Rft heeft wèl het bijkomend voordeel dat tegen Nederlandse voorwaarden (o.m. 0% rente) geleend kan worden terwijl hopelijk zelfs de oude leningen eveneens onder die voorwaarden kunnen worden geherfinancierd. Dat zou Aruba uiteindelijk Afl 100 -200 miljoen aan rente per jaar kunnen schelen. Het lijkt er dan ook op dat de weerstand van Aruba tegen die vervanging meer van symbolische aard is.

Maar ook voor de ‘CHE’ lijkt de weerstand opgeblazen. Een belangrijk deel van de werkzaamheden van dat orgaan is er namelijk op gericht om toezicht te houden op de ruim Afl. 1 miljard (!) die Nederland ter beschikking stelt (schenkt!) om de economie van de eilanden weerbaarder te maken. Daartoe zal onder meer worden geïnvesteerd in het onderwijs, zorg, de rechtsstaat en economische diversificatie. Allemaal zaken waar opeenvolgende Arubaanse regeringen hoogstens lippendienst aan hebben verleend. Het structureel deficiënte financieel beheer in Aruba dat decennialang onder meer malversaties en fraude in de hand werkte, is bovendien voldoende reden voor Nederland om zelf toezicht te houden op de besteding van gelden. Op die manier bestaat er, zeker in de ogen van de geldschieter, meer kans dat Nederlands belastinggeld dáár komt waar dat het meest nodig en verantwoord is, maar ook dat geleend geld uiteindelijk terug kan worden betaald. Het is daarbij wèl zaak dat Aruba meer verantwoordelijkheid leert dragen voor een goede besteding en verantwoording van verkregen gelden en dus ook deel gaat uitmaken van die CHE. Daarbij kunnen hete hangijzers zoals een door Nederland gewenste maar door Aruba terecht bestreden verhoging van de pensioenleeftijd, (studie van) dollarisatie en ‘privatisering’ van overheidsentiteiten zonder de huidige opgelegde tijdsdruk rationeler besproken worden.

Aantasting autonomie
Voor ‘de Arubaanse politiek’ zijn deze voorwaarden niettemin een zure pruim. De praktische uitschakeling van de ‘controlefunctie’ van het Parlement over dit extra geld is echter slechts een publieke erkenning door onze grootste Koninkrijkspartner dat het Parlement niet (naar behoren) functioneert. Dat is voor de gemiddelde Arubaan al lang een publiek geheim. In praktisch elk rapport van RvA, ARA en andere werd hierop bovendien decennialang -vruchteloos- gewezen. In combinatie met het structurele wanbeleid van opeenvolgende regeringen leidde dit tot een onhoudbare schuldenberg. Uiteindelijk was dit de hoofdreden voor de aantasting van de Arubaanse autonomie door de instelling van het financieel toezicht.

Het zou juist nu getuigen van durf en geloof in de eigen, zo sterk beleden autonomie indien Aruba zou aangeven dat het, naast of in plaats van de door Nederland opgelegde voorwaarden, binnen maximaal 3 jaar alle eerder door Arubaanse adviserende en controlerende entiteiten gegeven en door regeringen genegeerde aanbevelingen, inclusief die van rapport Calidad, de speerpunten van de huidige regering en de door haar recent ingestelde Task Forces, daadwerkelijk en integraal gaat uitvoeren. De vraag is echter of Aruba de logistieke capaciteit heeft om dit binnen de gestelde termijn op verantwoorde wijze te realiseren.

Oogkleppen
De starre houding van een groot deel van ‘de politiek’ maakt wèl duidelijk dat die nog steeds in de illusie leeft dat de bevolking zich laat leiden door holle frasen en emotionele kreten. De sterke uitbreiding van de moderne mediamogelijkheden heeft echter bij veel Arubanen een sterke bewustwording en verontwaardiging teweeggebracht ten aanzien van de vele inbreuken op de criteria van deugdelijk bestuur, inclusief corruptie. Het vertrouwen in ‘de politiek’ is daarmee sterk geslonken. Niet voor niets gaven verschillende ‘polls’ recentelijk aan dat een grote meerderheid van de deelnemers meer vertrouwt op Nederlandse supervisie voor de besteding van de toegekende gelden. Daarnaast bleek, naast de nodige weerstand, ook steun voor het verstrekkende voorstel om Aruba een gemeente van Nederland te laten worden.

Het Arubaans kernprobleem
Al meer dan 30 jaar worden als belangrijkste problemen voor een gezonde ontwikkeling benoemd: de structurele politieke patronage in het benoemingen-, terreinen- en projectenbeleid, het deficiënte financieel beheer en de ‘verdachte gang van zaken’ bij overheidsprojecten.

Verdere kenmerken: het ondeugdelijk functioneren van de Trias politica en het ‘checks & balances-systeem’ alsmede de ondoordringbare ‘red tape’ die investeerders dwingt de kortste weg te zoeken via ministers die willen bijverdienen. Het was ‘de politiek’ die hier verantwoordelijk voor was en ook diezelfde ‘politiek’, die er voor zorgde dat er geen verbeteringen in ‘het systeem’ werden aangebracht die het ‘verdienmodel’ aantastten.

Mentaliteitsverandering
Zolang het huidige politieke systeem als zodanig gehandhaafd blijft, valt er -van de politieke partijen- nauwelijks verbetering te verwachten. Er zal dus allereerst juist hier drastisch moeten worden hervormd. Aangezien politieke patronage veel bestuurshandelen heeft bepaald en door velen wordt gezien als een ‘culturele realiteit’, is de eerste stap om een breed gedragen intensieve publieke campagne op te zetten die zich richt op verandering van deze diepgewortelde mentaliteit naast bestrijding van de politieke polarisatie. Daarnaast is een publieke discussie noodzakelijk ten behoeve van een verandering van ons politiek systeem dat meer garanties biedt voor deugdelijk bestuur, het beter functioneren van het systeem van checks & balances en een grotere participatie van burgers aan het overheidsbeleid. Daartoe bestaat binnen de gemeenschap een groeiende bereidheid om een actieve bijdrage te leveren aan een positieve ontwikkeling van onze samenleving.

Koninkrijksrelaties
De realiteit dat de ‘overlevingskansen’ van Aruba en de noodzakelijke versterking van haar economie momenteel grotendeels afhankelijk zijn van bijstand uit Nederland, vereist dat ook wij moeten ‘investeren’. Dit moet er onder meer op gericht zijn om, middels intensief (fysiek c.q. on-line) overleg, de onderlinge relaties tussen de Koninkrijkspartners een meer positieve inhoud te geven ter vervanging van het voortdurend onderlinge wantrouwen dat slechts leidt tot onnodige conflicten.

In dit verband zou een belangrijke eerste stap kunnen zijn de concrete verbetering van de kwaliteit van het bestuur en de rechtshandhaving ter bevordering van onze democratische rechtsstaat. Dat geldt niet alleen voor de CAS-landen (Curaçao, Aruba, Sint Maarten), maar ook voor Nederland, die immers bijvoorbeeld internationaal een bedenkelijke reputatie heeft opgebouwd als belastingparadijs en dus niet zonder meer als lichtend voorbeeld kan dienen.

Waar gaat het bij de Nederlandse bijstand om? Een overzicht

Bron: Armand Hessel – Stichting Deugdelijk Bestuur Aruba

Arubaanse realiteit

  • Huidige schuld Aruba: Afl. 4 miljard + Afl. 1 miljard PPP-projecten + Afl 1 miljard (?) Covid-leningen
  • Voorlopig lagere BBP, DUS…hogere Schuld-BBP-ratio (± 135%)
    Gevolg: Aruba kan voorlopig onmogelijk aan haar huidige rente- en schuldverplichtingen voldoen
  • Lenen op de internationale geldmarkt is daarom zo goed als uitgesloten
  • Aruba volledig aangewezen op Nederland, met diens eigen grote ‘thuis- en EU-Covid-problematiek’

Auteur Armand Hessels is van Stichting Deugdelijk Bestuur Aruba. SDBA werkt aan een bewustwordingsproces van de Arubaanse gemeenschap, namelijk de noodzaak het eiland te besturen volgens de principes van deugdelijk bestuur. Met dit bewustwordingsproces hoopt SDBA te bereiken dat er vanuit de gemeenschap hogere eisen worden gesteld aan de kwaliteit van het openbaar bestuur. www.deugdelijkbestuuraruba.org. Lees meer…

Artikel delen

5 reacties

  1. “. Politici vergeten te snel dat zij er niet voor zichzelf zitten, maar als bewaker van rechtvaardigheid en beschermer van de zwakken.”
    Ik vrees dat zie hier nooit geweten hebben dat dat hun taak is. Als je tenminste de lonen van de overheid NV’s en de afhankelijkheid van buitenlandse voedselhulp als standaard mag gebruiken. En als je weet dat het gros van de politici niet voor de eerste maal in de staten gekozen zijn en dat sommige een met een lid zijn van of een politieke clan of familie dynastie.

  2. Goede en heldere uiteenzetting van de gegroeide situatie. Het moet toch mogelijk zijn om op basis van heldere criteria en een stuk wederzijds vertrouwen te komen tot een degelijke aanpak van de huidige crisis. Het gaat niet om persoonlijk belang, maar om een goed leefklimaat voor de bevolking. Politici vergeten te snel dat zij er niet voor zichzelf zitten, maar als bewaker van rechtvaardigheid en beschermer van de zwakken.

  3. mooi om te zien dat wij begrippen als patronage, corruptie en nepotisme nu gewoon open en bloot kunnen benoemen zonder dat je meteen voor landsverrader of racist wordt uitgemaakt.

  4. Laten we wel zijn, de uitgaven van de eilanden en de steun welke de afgelopen 20 jaar gegeven is staat zelfs zonder de huidige coronacrisis zelf in een situatie waarin er geen grootschalige corruptie en nepotisme zou bestaat werkelijk in geen enkele verhouding met het handjevol inwoners op deze rotsen.

Geef een reactie

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

- Advertentie -

Lees ook

- Advertentie -

Zoeken

- Advertentie -

PBC | IMF: Curaçao ontkomt niet aan COHO

Persbureau Curacao Opnieuw benadrukt het Internationaal Monetaire Fonds, IMF dat de afspraken met Nederland een ‘window of opportunity’ bieden. Een akkoord met Nederland om de nodige steun in...

Democracy now! | Wednesday, June 23, 2021

Democracy Now! is a national, daily, independent, award-winning news program hosted by journalists Amy Goodman and Juan Gonzalez. Democracy Now!’s War and Peace Report provides our audience with...

Extra | Journaal 23 juni 2021

Elke werkdag het laatste nieuws van Extra, nu ook in het Nederlands. Bron: Extra

Nu.cw | Bon Bini: Judeska in da House nu ook op Curaçao te zien

De film Bon Bini: Judeska in da House is nu ook op Curaçao te zien. De film zou vorig jaar al in première gaan, maar door de...

Nu.cw | Hoekstra: ABN Amro bepaalt zelf wie haar klant is of blijft

De ABN Amro-klanten in het Caribisch deel van het Koninkrijk lijken niet veel steun te hoeven verwachten van de Nederlandse minister van Financiën, Wopke Hoekstra. Een bank...

DolfijnFM | Raymond Gradus wil ook verschuiving belasting betalen

Raymond Gradus vindt dat de overheid van Curaçao de loonkosten in de publieke sector beter moet beheersen. Ook kan er flink bezuinigd worden op de huisvestingskosten van...
- Advertentie -