FD | Brussel haalt de teugels aan bij big tech

Mathijs Schiffers | Financieel Dagblad

Big tech-Facebook, Google, Amazon en Apple | FD illustratie

De dagen dat Amerikaanse technologiereuzen als Facebook, Google, Amazon en Apple ongemoeid de Europese markt konden veroveren zijn geteld als het aan Brussel ligt.

Ze krijgen minder vrijheid bij het gebruik van data en moeten opener zijn over hun overnames. Ook moeten ze meer doen tegen illegale content die op hun platforms verschijnt. Er staan hoge boetes op overtreding van de regels en voor wie hardleers is, dreigt de eis tot opsplitsing.

Dat staat in twee wetsvoorstellen die de Europese Commissie dinsdagmiddag publiceerde: de Digitale Dienstenwet en de Digitale Marktenwet. Beide wetten houden de gemoederen al weken bezig in Brussel en ontketenden een ongekend lobbycircus. Dat resulteerde in meer dan 3000 inspraken op een consultatie.

Europees internetverkeer wordt nu nog geregeld door de e-commercerichtlijn uit 2000. Dat die een update behoeft wordt breed gedragen. Dat is in lijn met wat er gebeurt in de VS, waar de macht van big tech ook onder vuur ligt. Maar over de invulling daarvan is debat.

Publicatie van de wetsvoorstellen was al tweemaal uitgesteld en ook op dinsdag zelf was er nieuwe vertraging. Dat gaf extra voeding aan de geruchten dat de Eurocommissarissen die erover gaan, Margrethe Vestager van mededinging en Thierry Breton van de interne markt, het niet met elkaar eens zijn.

Daarmee geconfronteerd zei Vestager droogjes: ‘Ik kan bevestigen dat wij verschillende mensen zijn en discussies hebben. Maar dat leidt alleen maar tot goede voorstellen. En dit voorstel is van ons samen.’

‘Revolutionaire stap’

De reacties vanuit het Europees Parlement zijn overwegend positief. GroenLinks-Europarlementariër Kim van Sparrentak spreekt van ‘een revolutionaire stap. De vrijheid voor platforms wordt aan banden gelegd.’ Haar CDA-collega Toine Manders heeft het over ‘een goed begin’.

PvdA-Europarlementariër Paul Tang had meer daadkracht gewenst. ‘De mogelijkheden om de concurrentie uit de markt te drukken en de prikkels voor big tech om data te hamsteren, blijven in stand.’ Tang vermoedt dat het Europarlement zal proberen het voorstel ‘nog wat aan te scherpen’.

Vrijheid van meningsuiting

Digital Europe, een Europese brancheclub voor de digitale sector met Google en Amazon als lid, waarschuwt dat de vrijheid van meningsuiting niet in het gedrang mag komen. Directeur-generaal Cecilia Bonefeld-Dahl zou liever zien dat de Commissie had teruggegrepen reeds bestaande mededingingsmiddelen ‘dan nieuwe mechanismes te introduceren die innovatie kunnen hinderen.’

Vooral de Digitale Marktenwet springt in het oog. Deze wet is specifiek gericht op de grote internetbedrijven, zogeheten poortwachters. Voor hen komen er extra regels, los van de regels uit de Digitale Dienstenwet, die vooral gaan over het beheren van content, en gelden voor alle bedrijven in de digitale sector. Eurocommissaris Breton: ‘We zeggen niet dat bedrijven te groot zijn. Maar we zeggen wel: als je groot bent, komt dat met extra verantwoordelijkheden.’

Poortwachters zijn bedrijven waar een internetgebruiker die op zoek is naar bepaalde diensten, niet omheen kan. Zoekmachine Google is daar een goed voorbeeld van, net als webwarenhuis Amazon en het sociale mediabedrijf Facebook.

De afgelopen maanden verschenen verhalen als zou de Commissie een lijst van twintig bedrijven hebben die ze als poortwachter beschouwt. Maar in de voorgestelde Digitale Marktenwet en de communicatie daarover vielen geen namen.

Criteria

Wel staat in het voorstel welke criteria de Commissie wenst te hanteren om van poortwachters te kunnen spreken: een sleutelpositie in minstens drie lidstaten en een jaaromzet van minstens €6,5 mrd of een marktwaarde van minstens €65 mrd, danwel meer dan 45 miljoen actieve gebruikers per maand. Wie hieraan voldoet moet zich melden bij de Commissie.

Voor deze bedrijven geldt onder meer dat ze data van verkopers op hun platform niet mogen gebruiken bij de promotie van eigen waar op datzelfde platform. Vestager startte over deze praktijk onlangs een zaak tegen Amazon, gebruikmakend van bestaande regels. Ze wil het nu dus specifiek opnemen in de nieuwe wet.

Daarin staat ook dat poortwachters straks iedere overname in de digitale sector moet melden, ook als deze onder de nu geldende drempels blijven. Dat moet de Commissie helpen in een vroeg stadium potentiële marktconcentraties op het spoor te komen.

De boetes op overtredingen kunnen oplopen van 6% van de mondiale jaaromzet (Digitale Dienstenwet) tot 10% (Digitale Marktenwet). Van grote technologiebedrijven die driemaal in vijf jaar beboet zijn en toch doorgaan met verboden gedrag, kan de Commissie het afsplitsen van onderdelen eisen.

Bron: Financieel Dagblad

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *