27 C
Willemstad
• dinsdag 9 augustus 2022

Laatste reacties

AVC | Referendum Bonaire gaat niet over meer of minder Nederlanders

Door Dick Drayer

Chago Melaan wil minder Makamba's | Janita Monna
Chago Melaan wil minder Makamba’s | Janita Monna

KRALENDIJK – De toon in de aanloop naar het staatkundig referendum op Bonaire is gezet. Inwoners die af willen van Nederland doen dat onder de slogan: ‘Minder witte Nederlanders!’

Op 18 december mogen de inwoners van Bonaire hun mening geven over de huidige band met Nederland. Het zijn vooral de tegenstanders die zich roeren op het eiland. Ze vinden dat Nederland het eiland opnieuw heeft gekoloniseerd.

Maar dit referendum gaat niet over meer of minder witte Nederlanders. Dit referendum gaat over de manier waarop Bonairiaanse en Nederlandse bestuurders na 2004 de directe band hebben uitgewerkt in een Openbaar Lichaam.

Zelfbeschikking

Bonaire sprak zich op 10 september 2004 tijdens het referendum uit voor een directe band met Nederland. Een jaar later werd tijdens de Slotverklaring (11 oktober 2006) overeengekomen dat Bonaire een staatsrechtelijke positie binnen het Nederlandse staatsbestel zou krijgen in de vorm van een openbaar lichaam. Zoals dat in artikel 134 van de Nederlandse Grondwet staat omschreven.

Dat gebeurde op 10 oktober 2010. Maar op grond van internationaalrechtelijke bepalingen over het recht op zelfbeschikking vergt deze stap een uitspraak van de bevolking. De uitkomst van het referendum van 2004 kan niet zonder meer worden uitgelegd als een wens openbaar lichaam te zijn.

Zij kan slechts worden opgevat als ‘integratie’ in de zin van bepalingen van de VN. Wat Bonaire in 2010 voorgeschoteld kreeg was dus niet in overeenstemming met de uitkomst van het in 2004 gehouden referendum.

Drie pogingen

Het bestuur van Bonaire ondernam daarna drie pogingen om de bevolking van Bonaire te raadplegen door middel van een referendum. Op 29 januari 2010 werd een referendumverordening afgekondigd, maar door de gezaghebber opgeschort, omdat er problemen waren met de keuze van wie wel en wie niet kiesgerechtigd was.

Een nieuwe referendumverordening dat jaar werd ook geschrapt, omdat daar het referendum werd gekarakteriseerd als een ‘politiek-bestuurlijk’ referendum. maar de referendumcommissie kwalificeerde het referendum als een zelfbeschikkingsreferendum en daarop besloot het bestuur van Bonaire het referendum aan te houden voor onbepaalde tijd.

Het referendum dat op 17 december 2010 vervolgens werd gehouden, mislukte: slechts 35 procent van de 9698 stemgerechtigden kwam opdagen, terwijl 51 procent vereist is. De vraagstelling daar was: “Ik ben het ermee eens dat Bonaire een openbaar lichaam in de zin van artikel 134 van de Nederlandse grondwet is geworden”.

Van de 35 procent die wel kwam opdagen koos bijna 12 procent voor Ja en 85 procent voor Nee. Er was dus nog steeds geen geldige uitspraak van de bevolking. En dat is volgens VN bepalingen noodzakelijk. Vandaar het nieuwe referendum, dat bepaald is op 18 december 2015.

Referendum
Alle Nederlanders van 18 jaar en ouder, die wonen en ingeschreven staan op Bonaire mogen meedoen. Ook niet-Nederlanders mogen meedoen, maar dan moeten ze wel al 5 jaar onafgebroken wonen op het eiland en de juiste verblijfspapieren hebben. Peildatum is 28 september van dit jaar.

De kiezers wordt twee opties voorgehouden in twee talen, Papiaments en Nederlands. Er mag maar in één van de talen op één van de opties gestemd worden. De vraag luidt:

“Bo ta di akuerdo ku e kontenido ku a duna na ‘Laso Direkto’ ku Hulanda?”
A. Si
B. No
“Bent u het eens met de wijze waarop inhoud is gegeven aan de directe band
met Nederland?”
A. Ja
B. Nee

De uitkomst wordt vastgesteld bij eilandsraadbesluit. Blanco stemmen worden gerekend als geldige stemmen. Als de kiezers in meerderheid instemmen dan betekent dit dat de uitkomst van het in 2004 gehouden referendum, waarbij gekozen werd voor een ‘directe band met Nederland, alsnog kan worden beschouwd als instemming met ‘integratie’ en niet met een vorm van ‘vrije associatie’.

Voor een volgend zelfbeschikkingsreferendum is dan geen noodzaak meer, omdat de uitoefening van het zelfbeschikkingsrecht eindigt met een keuze voor onafhankelijkheid of integratie met een andere onafhankelijke staat. Het huidige referendum is in die zin een uitloper van het in 2004 gehouden
zelfbeschikkingsreferendum.

Het staat de Eilandsraad echter vrij om opvolging te geven aan de uitslag van dit eerste referendum in december; het is een raadgevende volksstemming, waarbij de beslissing uiteindelijk ligt bij de Eilandsraad, en dus niet het volk.

Vervolg referendum
Maar mocht meer dan de helft van de kiezers voor optie B hebben gekozen, dan kan de Eilandsraad besluiten om een nieuw referendum te organiseren. In dat referendum zijn in principe 3 keuze mogelijkheden:

1. Opkomst van een soevereine staat: onafhankelijkheid
2. Vrije associatie met Nederland (of enig ander land)
3. Integratie met Nederland (of enig ander land)

Eventueel aangevuld met een vierde optie: elke andere politiek status vrij bepaald door het volk.

Dit referensum heeft wel bindingskracht in morele zin. Het zelfbeschikkingsrecht komt vanwege internationale bepalingen toe aan de de bevolking en niet aan de overheid. Die kan die macht dan ook niet inperken door naar eigen goeddunken de uitslag van zo’n referendum anders te interpreteren.

lees hier: Ontwerp-eilandsverordening Referendum Bonaire 2015
less hier: Nota van wijziging Ontwerp-eilandsverordening Referendum Bonaire 2015

Bron: AchterkantVanCuracao

Artikel delen

Dit artikel is geplaatst in

Geef een reactie

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Lees ook

Zoeken

- Advertentie -

Democracy now! | Thursday, July 28, 2022

Democracy Now! is a national, daily, independent, award-winning news program hosted by journalists Amy Goodman and Juan Gonzalez. Democracy Now!’s War and Peace Report provides our audience...

Extra | Journaal 28 juli 2022

Elke werkdag het laatste nieuws van Extra, nu ook in het Nederlands. Bron: Extra

DH | Wuite reminds The Hague to include Caribbean Netherlands

THE HAGUE--Member of the Second Chamber of the Dutch Parliament Jorien Wuite of the Democratic Party D66 on Thursday reminded the Dutch government of the fact that...

Democracy now! | Wednesday, July 27, 2022

Democracy Now! is a national, daily, independent, award-winning news program hosted by journalists Amy Goodman and Juan Gonzalez. Democracy Now!’s War and Peace Report provides our audience...

Extra | Journaal 27 juli 2022

Elke werkdag het laatste nieuws van Extra, nu ook in het Nederlands. Bron: Extra

DH | Jacobs: Secret audio recordings create a dangerous precedent

PHILIPSBURG--Prime Minister Silveria Jacobs (National Alliance) does not condemn the threats made by Minister of Public Housing, Environment, Spatial Development and Infrastructure VROMI Egbert Doran (National Alliance)...