Telegraaf: Kabinet worstelt met ISIS

Tijdens de pro-Gaza-demonstratie in de Haagse Schilderswijk in juli werden antisemitische leuzen geroepen. Het OM in Den Haag is een onderzoek gestart naar de teksten die werden geroepen. Foto |  Rene Oudshoorn

Tijdens de pro-Gaza-demonstratie in de Haagse Schilderswijk in juli werden antisemitische leuzen geroepen. Het OM in Den Haag is een onderzoek gestart naar de teksten die werden geroepen. Foto | Rene Oudshoorn

DEN HAAG – Het kabinet heeft alle zeilen bijgezet om de indruk weg te nemen dat het veel te afwachtend optreedt bij de bestrijding van ISIS. Nadat de Tweede Kamer in deze krant liet blijken dat er wel een tandje bij kon, startten ministers gisteren snel een pr-offensief.

Minister Opstelten kan niet uitsluiten dat er in Nederland, zoals eerder in Brussel, een aanslag wordt gepleegd. Foto |  Serge Ligtenberg

Minister Opstelten kan niet uitsluiten dat er in Nederland, zoals eerder in Brussel, een aanslag wordt gepleegd. Foto | Serge Ligtenberg

De bekendmaking van militaire steun aan de Koerden leek ineens met een dag vervroegd. En minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) werd naar voren geschoven om in de media te verkondigen dat het kabinet ’compromisloos’ zal optreden tegen ISIS-fans in Nederland.

Premier Rutte kondigde vorige week nieuwe maatregelen tegen dit soort extremisme aan. Maar wat die inhouden blijft gissen. Opstelten benadrukt met name reeds behaalde resultaten en dat het kabinet al volop aan de slag is om de ontkieming van ISIS in Nederland de kop in te drukken.

„Het zijn gruwelijke daden die plaatsvinden door ISIS. Dat vertaalt zich ook naar de Nederlandse samenleving, dat is duidelijk. In allerlei vormen en dat moeten we gewoon aanpakken. Dus onze diensten focussen zich in de eerste plaats op de 130 jihadreizigers uit Nederland. Daarvan zijn er 15 gesneuveld en 30 teruggekeerd. Er is een speciale eenheid voor de politie voor gevormd om dit aan te pakken.”

Vraag: Heeft het u overvallen dat er ineens zo veel mensen die kant opgaan en radicaliseren?

„Het is ook de laatste maanden door de verschrikkelijke daden van ISIS allemaal nog gruwelijker geworden. Bijvoorbeeld de aanslag in Brussel in het Joodse museum. Die heeft bij mij en mijn collega’s in verschillende Europese landen ook veel indruk gemaakt.”

Vraag: Betekent dat ook dat de kans op een aanslag in Nederland door een ISIS-terrorist groter is geworden?

„Ik kan niet uitsluiten dat wat in Brussel is gebeurd dat dat ook in Nederland kan gebeuren.”

Vraag: Dus die kans is groter geworden?

„We hebben geen concrete dreiging. Het dreigingsniveau is ook substantieel, maar we moeten natuurlijk ook buitengewoon waakzaam zijn. Als wij de rechtsstaat compromisloos willen waarborgen, dan betekent dat spijkerhard optreden op alle fronten.”

Vraag: Van dat compromisloze, spijkerharde optreden hebben de mensen in het land anders weinig gemerkt. Die zagen geradicaliseerde moslims de afgelopen weken vóór ISIS demonstreren en antisemitische uitlatingen doen. En pas achteraf, na heel veel beroering, werden er ineens mensen gearresteerd. Dat geeft geen spijkerharde indruk.

„Ik heb het OM en de burgemeesters in de vakantie duidelijkheid gegeven, bijvoorbeeld dat ISIS-vlaggen in die demonstraties niet worden geaccepteerd. Haatzaaien, steun aan terroristische groeperingen, belediging, met geweld dreigen, antisemitisme; het wordt allemaal niet getolereerd. Er zitten momenteel 6 mensen in detentie. En dat kunnen er meer worden.”

Vraag: Zijn dat terugkeerders? Of zijn die opgepakt bij de demonstraties?

„In het belang van het onderzoek kan ik dat nu niet zeggen.”

Vraag: Maar duidelijkheid over het aanpakken van die vlaggen heeft u dus pas gegeven na de eerste ISIS-demonstratie. De premier heeft gezegd dat er nieuwe maatregelen van het kabinet aankomen. Wat gaat u nu doen?

„Wat we gaan doen én wat we doen. Ik heb voor de vakantie al een brief naar de Kamer gestuurd en er een debat over gehad. Ik bespreek de kwestie ook met mijn internationale collega’s, want het is niet alleen een Nederlandse zaak. We kijken ook naar extra wetgeving. Ik kan er twee noemen. Eentje is het ontnemen van Nederlanderschap van mensen die in jihadtraining gaan. Het tweede is in de kern een uitreisverbod voor mensen die jihadist willen worden.”

Vraag: Dat zijn twee maatregelen waar al veel eerder over is gesproken. Wat bent u met uw collega Asscher (Sociale Zaken) voor nieuws van plan?

„Wij zijn dus nog bezig. Ik heb vertegenwoordigers van de sociale media bedrijven gesproken. Wij zien ook het aanpakken en het verwijderen van jihadistische uitingen op bijvoorbeeld Twitter als een gezamenlijke verantwoordelijkheid.”

Vraag: Kunt u dat iets concreter maken? Kunnen zij bevolen worden om uitingen van hun media af te halen?

„Ik merk dat die providers en ondernemers daar gevoelig voor zijn. Dat ze het inderdaad wegnemen. Direct. Als men dat niet doet, kunnen we ook optreden en het verordenneren.”

Vraag: Dus de politie bekijkt en monitort dat zelf?

„Die kan dat doen, maar de politie kan ook signalen en aangiftes krijgen. Het is een belangrijk en ingewikkeld punt waar we in de Kamer ook over spreken.”

Vraag: In die Kamer wordt meer actie van het kabinet verwacht. Zo is er door het CDA gepleit voor het strafbaar stellen van de verheerlijking van terreurdaden, zoals ISIS-fans doen. Waarom bent u daar tegen?

„Het strafrecht biedt echt voldoende instrumenten om te doen wat noodzakelijk is. Als je je zo uit, dat je een terroristische groepering steunt of dat je je antisemitisch uit, of discriminatie toepast of oproept tot geweld, dan wordt je gewoon in de kraag gegrepen.”

Vraag: Uw eigen VVD had voorgesteld om die ISIS-sympathisanten als terroristen te vervolgen.

„Zou kunnen.”

Vraag: Dat klinkt niet erg enthousiast. U kunt het OM toch vragen dat te doen?

„Ik hoef het OM geen aanwijzing te geven.”

Vraag: Maar u kunt het wel.

„Het OM heeft die aanwijzing niet nodig. Want die zitten heel scherp in deze materie. Ik kan me voorstellen dat iemand zich op een gegeven moment zó gedraagt, dat die in feite hetzelfde is als een lid van een terroristische organisatie. En dat die persoon dusdanige uitingen doet dat hij daadwerkelijk terroristische daden nastreeft. Het OM staat klaar om daarin op te treden. Dat vind ik als politieke baas van het OM ook nodig.”

Vraag: Het OM heeft u dus laten weten dat ze dat gaan doen?

„Ja. Zij zullen alles doen wat de strafwet mogelijk maakt. We komen als kabinet snel met een actieprogramma over wat we nog meer kunnen doen. Bijvoorbeeld op het onderwerp van de-radicalisering.”

Vraag: Zijn deze radicaliserende jongeren niet gewoon het resultaat van een mislukte integratie?

„Je kan niet zeggen dat het gelukt is, gelet op hun gedrag. Absoluut niet.”

Vraag: Heeft uw kabinet en verantwoordelijk minister Asscher in het bijzonder dan wel genoeg aan integratie gedaan? Is het niet een beetje een ondergeschoven kindje geweest?

„Dat is het niet meer.”

Vraag: Maar dat was het dus wel?

„Dat wil ik niet zeggen. Ik richt me op de toekomst.”

Vraag: Vaak moet je weten waar het is misgegaan om er wat aan te doen. We horen u ook nu weer veel over aanpakken, optreden en verordonneren. Maar zou het niet een eerlijker antwoord zijn om te zeggen dat u dit probleem als overheid niet kán oplossen?

„Ik wil ook niet zeggen dat alles van de overheid verwacht moet worden.

Maar er moet wel veel van de overheid verwacht worden, met name omdat het om de veiligheid van de mensen gaat. We moeten voorkomen dat de 130 jihadisten er veel meer gaan worden.

Ik ben daar niet gerust op. Het is niet zo dat we met een paar maatregelen en een aantal gesprekken en wat onderwijs op school dit probleem hebben opgelost. Daar moet veel meer voor uit de kast worden gehaald.”

Door: Jorn Jonker en Wouter de Winther

Bron: Telegraaf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *