Opinie | Zijn uitspraken van de Raad van State boven alle kritiek verheven?

Opinie door Marguérite Nahar

Zijn uitspraken van de Raad van State boven alle kritiek verheven?

Ik zou denken van niet. Weliswaar zijn de uitspraken van de RvS als de hoogste bestuursrechter binnen het Koninkrijk wel onaantastbaar voor wat betreft het eind van de rechtsgang, maar dat impliceert mijns inziens nog niet dat alle uitspraken inhoudelijk wel maatschappelijk aanvaardbaar zijn in hun totaliteit.

Dit geldt eens te meer, aangezien ook de arresten van de Hoge Raad als de hoogste civiele en strafrechter binnen het Koninkrijk, traditioneel worden voorzien van Notes onder de arresten, waarin vaak (constructief) kritische, waardevolle en verdedigbare gezichtspunten naar voren worden gebracht, die in het arrest zelf buiten beschouwing of onderbelicht werden gelaten.

Ook in de nieuwsmedia worden opzienbarende beslissingen van de hoogste rechterlijke instanties binnen het Koninkrijk, uitvoerig gepubliceerd en van journalistiek commentaar voorzien, getuige ook het eind vorig jaar door de Hoge Raad gewezen Urgenda arrest.

De onlangs door de RvS gedane uitspraak in het beroep dat de Curaçaose regering had aangespannen tegen de voorgenomen aanwijzing vorig jaar, is ook in de lokale pers uitvoerig becommentarieerd. En daarbij heeft -jammer genoeg- het Antilliaans Dagblad zich laten verleiden tot een evident staaltje van riooljournalistiek, het A.D. onwaardig, waarbij er onder een vette kop wordt vermeld: “Knops haalt bakzeil” en in het vervolg van het verslag wordt telkens Knops opzettelijk en op het persoonlijke vlak voor schut gezet en wel met naam en toenaam.

In dit opzicht had het A.D. een voorbeeld kunnen nemen aan de verslaggeving van Paradise FM die zich to the point en zakelijk beperkt heeft tot de inhoud van het besluit van de RvS, zonder de evidente pogingen, zoals in het verslag van het A.D., om bij herhaling opzettelijk Knops af te schilderen als “degene die tekort geschoten is in behoorlijk bestuur”, met onnodige toespelingen in de tekst.

Het A.D. heeft het er wel duimendik bovenop gelegd, met onder andere (ik citeer): “Het beroep van de regering van Curaçao bij de Raad van State tegen de aanwijzing die de Rijksministerraad (RMR) medio vorig jaar gaf om de Landsbegroting 2019 aan te passen, is ‘gegrond’ verklaard”.

Veelzeggend is het achterwege laten van de nodige nuancering in de eerste paragraaf die wel volgt in de tweede paragraaf, waaruit blijkt dat de RvS het beroep slechts ten dele gegrond heeft verklaard, maar één van de drie onderdelen recht overeind heeft gelaten.

Ik citeer wederom: “Op twee van de drie punten haalt de RMR (lees: Knops) bakzeil, gelet op het nu openbaar geworden zogeheten ontwerpbesluit van de Raad van State van het Koninkrijk (RvS) inzake de beslissing op het beroep van Curaçao”. Let hierbij vooral op het onnodig en volstrekt overbodige tussenvoegsel: (lees: Knops). Het is immers de volledige Rijksministerraad, nota bene ondersteund door een heel legertje van ambtenaren en juristen, die ten dele in het ongelijk werd gesteld. Knops is in casu weliswaar het aanspreekpunt, maar het gaat hier om staatsrechtelijk vastgestelde bestuurlijke instituties en niet om een staatssecretaris die op het persoonlijke vlak de gebeten hond zou moeten zijn.

Het A.D. gaat onverdroten verder (ik citeer): “Eerder waren er al onbevestigde berichten over de bevindingen van de RvS, maar staatssecretaris Knops wilde er toen niets over zeggen. Zijn verweer van 30 september vorig jaar, tegen het beroep, lijkt weinig te hebben uitgehaald”.
 Ook hier weer een volstrekt overbodig benadrukken dat Knops op het persoonlijke vlak heeft gefaald met zijn verweer en daarom in het ongelijk is gesteld door de RMR.

In het procesverloop schetst het A.D. het volgende: “De Raad van Ministers van Curaçao gaf in het beroep tegen de aanwijzing aan te onderkennen ‘dat maatregelen genomen moeten worden’ om de overheidsfinanciën in overeenstemming te brengen met de Rijkswet financieel toezicht (Rft). De regering verzette zich echter tegen het tempo waarmee dit diende te gebeuren, omdat daardoor schade wordt toegebracht aan de toch al krimpende economie van Curaçao”.

Dus het Curaçaose Kabinet heeft toegegeven dat in feite de maatregelen terecht waren, maar maakte slechts bezwaar tegen het tempo waarop die moesten worden uitgevoerd. En de regering vindt dat door de dreigende aanwijzing schade wordt toegebracht aan de toch al krimpende economie van Curaçao. De krimpende economie van Curaçao werd veroorzaakt door het falend beleid de afgelopen 10 jaar, maar zeker niet door de nauwelijks een jaar dreigende aanwijzing.
Integendeel heeft de dreigende aanwijzing ertoe geleid dat eindelijk een begin werd gemaakt met een verbetertraject in het landsbestuur, ter voorkoming van de aanwijzing.

Het verslag vermeldt dat de RvS overweegt: Bij de ‘volledige heroverweging’ van de aanwijzing door de RMR is door de RvS gekeken naar de feiten en omstandigheden die zich sinds het nemen van het KB van 12 juli 2019 hebben voorgedaan”. En de RvS motiveert vervolgens bij herhaling haar beslissing met de overweging dat “er terughoudendheid moet worden betracht door de RMR bij ingrijpen in het lokale bestuur op Curacao”.

Kennelijk heeft de RvS zich voor de volledige heroverweging stevig laten beïnvloeden door de daaropvolgende, alles overheersende feiten en omstandigheden van de totale ontreddering en de kommer en kwel die de corona crisis teweeg gebracht heeft. En ook blijkt dat de RvS de oren heeft laten hangen naar de publieke oproepen in de nieuwsmedia afkomstig van sociaal bewogen Bekende Nederlanders om meer empathie te tonen en dat de RvS ook is beïnvloed door de aanhoudende heftige protesten van de bestuurders op Curaçao over de veel te strenge maatregelen, het “slikken of stikken” en de beweerdelijk onterechte aantasting van de Curaçaose autonomie.

Ook heeft de RvS met deze laatstgenoemde overweging finaal uit het oog verloren dat alle voorgaande staatssecretarissen reeds tien jaar lang sedert 10-10-10 de weg van de minste weerstand gevolgd hebben en zich steevast uitermate terughouden hebben opgesteld t.a.v. het daadwerkelijk ingrijpen in het wanbestuur en de onverbloemde corruptie op Curaçao en dat juist dit geresulteerd heeft in de huidige totale economisch recessie op het eiland.

Voorts overweegt de RvS:” De RvS is daarom van oordeel dat een aanwijzing die erop is gericht om genoemde doelen te bereiken ‘thans niet noodzakelijk is’. Anders dan de minister (lees: staatssecretaris) van BZK in het verweer tegen het beroep van Curaçao heeft aangevoerd ‘vloeit een termijn van drie jaar voor compensatie van tekorten niet voort uit de begrotingssystematiek van de Rijkswet’. Ook hier weer de volstrekt overbodige tussenvoeging (lees: Staatssecretaris) van BZK.

De overweging dat een periode van 3 jaar niet voortvloeit uit de systematiek van de Rijkswet kan (ook al klopt dit wellicht in wetgevings-technische zin) onder de gegeven omstandigheden als een pure “technicality” worden beschouwd, vanwege (1) de niet-aflatende schriftelijke toelichtingen en waarschuwingen van het Cft de afgelopen 10 jaar om het financieel beheer van de landskas te verbeteren, (2) de gestage toename in rap tempo van de Curaçaose staatsschuld over een afgelopen periode van 10 jaar, (3) de reeds jaren voortdurende en onmiskenbaar verkeerde allocatie van gemeenschapsmiddelen, (4) het gebleken gebrek aan begrotingsdiscipline, (5) het stelselmatig negeren door opeenvolgende ministers van de inhoud van de vernietigende rapporten van de Rekenkamer van Curaçao, (6) en de onverminderde graaicultuur met een niet aflatende reeks van friends and family deals.

Ook verzuimt de RvS bij haar overweging dat een aanwijzing “thans niet noodzakelijk is”, daarbij te vermelden dat die dringende noodzaak inmiddels is opgeheven door de recente geldinjecties vanuit de staatskas van het Koninkrijk (lees vanuit Nederland), eerst in een humanitair noodfonds en vervolgens ook met liquiditeitssteun die tezamen in de honderden miljoenen lopen en volledig bekostigd worden door de Nederlandse belastingbetalers. Allicht dat een aanwijzing “thans niet noodzakelijk” is.

Behoorlijk bestuur is meer dan het correct toepassen en uitvoeren van de bestaande regelgeving, hoe belangrijk en noodzakelijk dat ook is, behoorlijk bestuur is juist onder alle omstandigheden het landsbelang voorop stellen, gerechtvaardigde prioriteiten stellen (met armoedebestrijding voorop) voor de allocatie van uitermate schaarse gemeenschapsmiddelen, een goed doorwrocht regeringsbeleid uitvoeren waarmee het algemeen belang het beste gediend is.

Vervolgens overweegt de RvS: “Dit brengt mee dat ‘terughoudendheid dient te worden betracht’ bij het geven van een aanwijzing, dat de inhoud van een aanwijzing moet voldoen aan het vereiste van rechtszekerheid en dat een aanwijzing niet verder dient te gaan dan nodig is voor het bereiken van een begrotingsbeleid dat voldoet aan de eisen van artikel 15 van de Rft.”

Een aanwijzing moet in juridische zin veel verder strekken dan slechts “het bereiken van een begrotingsbeleid dat voldoet aan de eisen van artikel 15 van de Rft.”. Het begrotingsbeleid moet ook strekken tot een evenwichtige, doelmatige en rechtmatige toewijzing en een billijke verdeling van gemeenschapsmiddelen, met inachtneming van de voorschriften van de Comptabititeitswet.

Met deze uitspraak heeft de RvS op effectieve wijze de waarborgen voor goed bestuur in het Statuut de das omgedaan. De zo hoog geroemde waarborgen die door Jan de Boer in zijn publieke betoog zijn aangevoerd ter geruststelling van burgers, die huiverig zijn voor machtsmisbruik en tot verdediging van de totstandkoming van de Uitzonderingslandsverordening, die waarborgen in de wet zijn door deze uitspraak van de RvS tot brandhout gereduceerd, want…..

Door deze uitspraak van de RvS zal een toekomstige staatssecretaris van Koninkrijksrelaties die aantreedt na de verkiezingsuitslag in Nederland, zich meer dan ooit terughoudend opstellen met het daadwerkelijk ingrijpen in het wanbestuur op Curaçao en deze uitspraak zal onvermijdelijk contra-productieve werking hebben ten aanzien van de implementatie van de voorgenomen bestuurlijke hervormingen en het stichten van entiteiten die de kwaliteit van het landsbestuur op Curaçao beogen te verbeteren.

Ik waag het daarom te betwijfelen of de RvS zich wel in voldoende mate realiseert welke maatschappelijke impact deze uitspraak heeft op het verbetertraject dat onlangs met hangen en wurgen is ingezet, juist dankzij een mogelijke aanwijzing die de politieke bestuurders als een zwaard van Damocles boven het hoofd hing en op de negatieve politieke cultuur in het algemeen.

Met deze uitspraak die veel weg heeft van een finaal doorgeschoten pretense politieke correctheid, wordt in feite de Rijksministerraad op de vingers getikt en wordt daarentegen het falend beleid en wanbestuur op Curaçao met de mantel der liefde bedekt.

Marguérite Nahar,

Juriste Marguérite Nahar was tot medio oktober 2016 extern juridisch adviseur van Refineria di Korsou (RdK)

15 Reacties op “Opinie | Zijn uitspraken van de Raad van State boven alle kritiek verheven?

  1. @Rey Miguel:

    “Raad van State, de naam zegt het al, heeft als enige doel het beschermen van de status quo van de staat, dat wil zeggen van de machtsverhoudingen binnen die staat.”

    Er wordt wel degelijk een kink in de kabel van gegraai, nepotisme en corruptie van Gobierno & Sons B.V. gelegd.

    Als het een status quo situtatie was geweest was er immers nooit sprake geweest van een het oprichten van toeziend orgaan dat het wandelen en handelen van deze gasten binnen banden legt.

    Komt het eiland, haar bevolking en economie ten goede. Not so much the graaiers etc.

  2. Raad van State, de naam zegt het al, heeft als enige doel het beschermen van de status quo van de staat, dat wil zeggen van de machtsverhoudingen binnen die staat. Alles dat een gevaar daarvoor oplevert wordt onder het mom van “hoogste rechterlijke macht” veroordeeld of er wordt een dringend advies over gegeven. Dus als de Rijksministerraad een keer veroordeeld wordt, is dat alleen maar omdat die op een weg waren die de eenheid van het koninkrijk in gevaar brachten. Alle feitelijkheden in het verhaal, ook ernstig ook, zoals alles dat cft zegt of de geldverslindende overheid, zijn bijzaak – in de ogen van de Raad van State.

    Er is daarom geen enkele sprake van trias politica of de scheiding der machten. Uitvoerende en rechterlijke macht zijn nauw verweven. We hadden dat op lager niveau al gezien bij het Openbaar Ministerie dat heel veel overtredingen en misdrijven afdoet met door haar opgelegde straffen. En de derde macht, de wetgevende macht, ofwel de volksverlakkers die voor zoveel onrecht en armoede verantwoordelijk zijn, ‘parkeren’ daar alleen maar om zo snel mogelijk door te kunnen stromem naar de beter betaalde baantjes in de andere 2 of het bedrijfsleven.

    Als je eens een aantal uitspraken van de RvS vertaalt in formele logica operatoren zul je zien waar het hen eigenlijk om gaat.

  3. @Kameleon:

    Not to detract from her efforts but to only illustrate one side of the coin creates a disingenuous account of events related to each other.

    Bijvoorbeeld : de aanwijzing van 130 miljoen euro die ingetrokken moet worden als gevolg van het besluit van de Raad van State gaat niet linea recta in the pockets of the Curacao government.

    Hoe het besteed zal worden zal überhaupt onder de loep genomen worden door het Caribisch hervormings- en ontwikkelingsorgaan, evenals de derde tranche aan steun.

  4. @Bolivar | 25 december 2020 om 18:31 |

    Marguérite Nahar heeft al eerder 2 (zeer) uitgebreide ingezonden stukken – Commentaar op begrotingsbehandeling – gestuurd plus deze: totaal 3.497 woorden (19.402 tekens).
    Om dan ook nog COHO uitputtend in dit laatste artikel te behandelen wordt een beetje veel van het goede. Dan kunnen zelfs de meerder celligen niet mee volgen.

    Komt misschien nog wel in een volgend ingezonden stuk. Dus @Allen: even afwachten.

  5. @Kameleon:

    “Echter alleen voor de meer ontwikkelde KK lezer. ”

    Jij als self-appointed : “ontwikkelde KK lezer.”

    Beantwoord het volgende : waar is het COHO in het plaatje van cherry picker Nahar ?

  6. @Marguérite Nahar
    Inhoudelijk en redactioneel goed geformuleerd. Echter alleen voor de meer ontwikkelde KK lezer. De ééncelligen (@LionFish) kunnen er géén chocola van maken, maar dat geeft nix. Je bent zoals je geboren bent.

    Betreffende Knops
    Knops had de lat heel hoog gelegd, n.l. 618 cm. (meest recente wereldrecord)
    Hij heeft 599 cm gehaald. Niet slecht. Veel mensen zullen hem dat niet na doen.
    De “juichers” blijven onder de 3 meter, dus waar praten we over?

    Knops voortaan gewoon “bovenop” Curacao laten zitten, ook als hij eventueel geen staatsecretaris meer zou zijn.

  7. De laatste 4 alinea’s vind ik het meest interessante. Het ‘lijkt’ of het wanbeleid op het eiland met de mantel der liefde wordt bedekt. Maar dat is natuurlijk niet zo, want het wanbeleid staat zo vast als een betonblok.
    Er zitten binnen de RvS natuurlijk een aantal Curacaose staatsraden en -namens het Koninkrijk.
    Denk even aan Paul Comenencia, voorzitter Thom de Graaff heeft tijdens zijn ministerschap gewoon zitten slapen, Frits Goedgedrag, Ma­ria van der Sluijs-Plantz, en Mildred Schwengle, adv te C. en A.
    Allemaal lieve mensen hoor, maar ja, toch gefaald terwijl zij aan de bel hadden moeten trekken op alle fronten.
    I rest my case.

  8. Abraham Mossel

    Het gaat mij allemaal boven mijn petje, zoals zo vaak zou Drekkie @ zeggen.

  9. Raar dat deze dame het COHO uit haar relaat houdt. Just another cherry picker.

  10. De Rechtsstaat

    Ik citeer:

    Door deze uitspraak van de RvS zal een toekomstige staatssecretaris van Koninkrijksrelaties die aantreedt na de verkiezingsuitslag in Nederland, zich meer dan ooit terughoudend opstellen met het daadwerkelijk ingrijpen in het wanbestuur op Curaçao en deze uitspraak zal onvermijdelijk contra-productieve werking hebben ten aanzien van de implementatie van de voorgenomen bestuurlijke hervormingen en het stichten van entiteiten die de kwaliteit van het landsbestuur op Curaçao beogen te verbeteren.

    Conclusie: een pijnlijke gewaarwording die komen gaat!

  11. Root-cause in 10 heldere punten:
    (1) de niet-aflatende schriftelijke toelichtingen en waarschuwingen van het Cft de afgelopen 10 jaar om het financieel beheer van de landskas te verbeteren, (2) de gestage toename in rap tempo van de Curaçaose staatsschuld over een afgelopen periode van 10 jaar, (3) de reeds jaren voortdurende en onmiskenbaar verkeerde allocatie van gemeenschapsmiddelen, (4) het gebleken gebrek aan begrotingsdiscipline, (5) het stelselmatig negeren door opeenvolgende ministers van de inhoud van de vernietigende rapporten van de Rekenkamer van Curaçao, (6) en de onverminderde graaicultuur met een niet aflatende reeks van friends and family deals.
    En koppel dit aan beleid dat alleen dient voor de Friends and family. En dan ontstaat er vanzelf een heel wankele economie puur gebaseerd op rafinaderij en toerisme. Als de belangrijkste pilaar weg valt is er nog steeds geen reden om een belijd te maken om de economie stabieler te maken. Behalve dan;
    Hennep kweek met gemeenschapswater voor Friends and family.

  12. Helder, en feitelijk,
    Misschien ook mooi om een ingekort stuk te publiceren, met highlighst voor de “snelle lezer”

    ….”De regering verzette zich echter tegen het tempo waarmee dit diende te gebeuren, omdat daardoor schade wordt toegebracht aan de toch al krimpende economie van Curaçao”…..

    De rootcause die schade aan de economie toebrengt, is een incompetent, inefficient en vooral opportunistisch bestuur,dat altijd maar meer tijd nodig heeft.
    Blijkbaar zijn ze niet “equiped” met de juiste tools om aan te tijdig, effectief en op maat te sturen.

    Product van f&f ,nepotisme en voortekkerij

  13. Salim Aboikoni

    Uitstekend stuk.
    Goed geschreven.
    Helder en doorwrocht.
    Hier is goed over nagedacht.
    Goed zo jongedame.
    Je mag er nog zijn.
    I krasí nanga srapu ete Misi..
    Ik heb je altijd hoog in het vaandel gehad,
    en het moet mij nu van het hart dat je
    toch niet zo stom bent zoals je er uit ziet, meisje.
    Beauty is only in the eye of the beholder.
    Nu even afwachten hoe de zwijnen
    gaan reageren op de pareltjes
    die je hen hebt toegeworpen.
    Voor sommigen onder ons,
    de zwijnen, gaat dit betoog
    hun pet mijlenver te boven.
    Tja, wat wil je als het soldatenvolk,
    ketellappers, pletters, poetsbakkers,
    schoenlappers, zendelingen en gezanten,
    hebben leren lezen en schrijven.
    En alles kunnen zeggen wat zij denken.
    Daarmee blijft echter onverlet of
    zij wel begrijpen wat zij lezen
    en bevatten wat zij zeggen.
    Dat is een ander verhaal.

  14. Prima reactie. Maar laten we vooral niet vergeten dat het AD de spreekbuis is van onze regering. Nu de dames en heren het een beetje ongepast vinden om hoog van de toren te blazen, wat ze normaliter wel zouden doen als het Nederland betreft, omdat we nog honderden miljoenen van Nederland willen laten ze dat hun schoothondje doen. Een enkele ex minister uitgezonderd.

  15. Curacao revisited

    goede brief/reactie: wanneer komt het AD eens met een kritisch artikel over wanbeleid, corruptie, en ander bestuurlijk falen? Of is de meerwaarde van het AD voor de lezer enkel om te weten wat de huidige happy meal deal is?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *